Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
nieoznaczaodcięciasięodjejtradycyjnychnurtów.Dociekania
dotyczącezwiązkówfaktycznych(rapportdefaits)międzylitera-
turami,wzajemnychwpływówirecepcjijednejliteraturyprzez
inną(czylinszkołafrancuska”,zwanawtradycjihispanistycznej
lahorafrancesa)współistniejązwyłonionąnaprzełomielat60.
i70.komparatystykąinterdyscyplinarną,obejmującązjawiska
pozaliterackieimiędzyartystyczne,orazzkomparatystykąkul-
turową,powstałąnaprzełomielat80.i90.wwynikuzwrotu
kulturowegowhumanistyce.OdpoczątkuXXIwiekunatomiast
tokategorialiteraturyświatowejzdajesiękoncentrowaćuwagę
krytyków,wyznaczającnowytrybczytaniawobrębieliteratury
porównawczej,poczęścizaśwopozycjidoniej.Tenkompara-
tystycznywielogłosjesttymbardziejuzasadniony,żenakreśle-
nieprecyzyjnychliniidemarkacyjnychmiędzywymienionymi
tendencjamiczystrategiamiporównaniawydajesięzadaniem
wielcekarkołomnym.Dlaprzykładu,trudnoniedostrzec,żetzw.
komparatystykatradycyjnajestwdużejmierzedziałaniemwob-
rębiekultury,zaśkomparatystykakulturowa,określanaczasami
mianemnnowej”lubnliterackiej”,znaturyswojejmacharakter
interdyscyplinarny2.Przenikaniesięstrategiiporównańwidać
doskonalewpolskiejihiszpańskiejkomparatystyce,którełączy
skądinąddużażywotnośćkomparatystykitradycyjnej(Hejmej
2010:59)orazpodejrzliwośćwstosunkudokomparatystykikul-
turowejiliteraturyświatowej(Valdés2012:9-12;Guillén2005:
17-20;VillanuevaPrieto2008:12-14).
Mimożeżadnazeszkółniestanowizamkniętegorozdziału
wdziejachkomparatystycznychbadań,możnapokusićsięona-
kreśleniehistorycznejdynamikiwnastępstwietrybówporów-
nań.Pierwsząsiłęnapędowąstanowiwidocznyodkońcalat50.
XXwiekuzwrotantypozytywistyczny,dostrzegalnywkrytyce
szkołyfrancuskiej,orazposzukiwanieprecyzyjnychmetodolo-
gii(Wellek1968;Etiemble1963).Liniasporumiędzyróżnymi
2
Określeniennowakomparatystyka”funkcjonujeszczególnie
wśródbadaczyanglojęzycznych(zob.np.Apter2006).Odnośnie
dorozbieżnościterminologicznychdotyczącychkomparatystyki
kulturowejzob.Hejmej(2010:57).
10
Wstęp