Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
36
1.Rolapaństwawgospodarceijegofunkcje
zmniejszeniukontrolirynkówprywatnych.Posunięciateznaczniezmniejsza-
łyrolęrządówwgospodarce.Reformywolnorynkoweuznanozawarunekna-
pływunowychkapitałówdokrajówprzyjmującychprogramydostosowawcze.
Zniesieniesztywnościizakłóceńrynkowychspowodowanychinterwencją
państwastanowiłodlakredytodawcówgwarancjędobregowykorzystaniatych
funduszy
.Reformytemiałyrównieżnacelustworzeniepodstawdługotrwałego
wzrostuzdolnościprodukcyjnych.Miaływięczapobiecnegatywnymskutkom
przynoszonymprzezwcześniejszeprogramy−wpostaciożywieniakrótkookre-
sowego,prowadzącegodopowrotudoprzedkryzysowegopoziomuPKB.Sukces
tenbył,niestety
,tylkonastępstwemwykorzystaniadotychczasowychnadwyż-
kowychmocyprodukcyjnychpodwpływemdoraźnegozwiększeniapopytu.Ten
typwzrostuczęstoprzezprzedstawicieliBankuŚwiatowegobyłokreślanyjako
wzrostkruchy
,któremubrakowałooparciawpostacigłębokichreformstruktu-
ralnych,odnoszącychsięzarównodosposobufunkcjonowaniagospodarki,jak
idojejsferyrealnej(tj.przebudowystrukturymajątkuprodukcyjnego,zmiany
strukturyzasobówsiłyroboczej,lepszegowykorzystaniabazysurowcowej,
podniesieniapoziomutechnologiinawyższypoziomitp.)16.
Należypodkreślić,żereformyMFW
,mająceskutkowaćdługotrwałym
wzrostem,zwracałyuwagęnarolęinstytucjiorazichwiarygodnościwumac-
nianiupodstawtrwałegowzrostu.Itaknaprzykładuznano,żeabypołożyć
kresprocesominflacyjnym,zmianapolitykifinansowejmusizyskaćwiary-
godnośćwoczachspołeczeństwa.Stwierdzonozatem,żepotrzebnajeststała
wartośćpieniądza,stabilnykurswalutowy
,niezależnybankcentralny
,przej-
rzystestosunkiwłasnościowe,zmniejszeniesektorapublicznegowgospodar-
ce,atakżejasneistabilnezasadypolitykiekonomicznejrządutak,abyprzed-
siębiorcymoglipodejmowaćpożądanedecyzjeocharakterzenietylko
bieżącym,aleidługookresowym.Tezaleceniapowinnydoprowadzićdowy-
kształceniasprawnegoitrwałegoukładuinstytucjonalnego,zachęcającego
doinwestowaniakapitałkrajowyizagraniczny
.Równocześniepodkreślano,
żeczęstoutrzymującysięstanniepewnościinstytucjonalnejwpaństwach
przyjmującychprogramydostosowawczemożetłumaczyćniskipoziominwe-
stycji,ucieczkękapitałuorazbraknapływukapitałuzzagranicy
.Oznaczałoto,
żenowemupodejściudopolitykiekonomicznej,przywracającemurównowagę
zewnętrznąiwewnętrznąorazwzrostgospodarczy
,powinnyrównieżtowa-
rzyszyćzrównoważonybudżet,stabilnapolitykamonetarnaikursowa,umiar-
kowaneobciążeniezadłużeniemzewnętrznymorazwłaściwyrozwójinstytucji
rynku.Wtabeli1.4zamieszczonozestawienietypowychdziałańzalecanych
przezwspółczesneprogramydostosowawcze.
16J.E.Stiglitz,Globalizacja,WydawnictwoNaukowePWNSA,Warszawa2004,s.153-192.