Book content

Skip to reader controlsSkip to navigationSkip to book detailsSkip to footer
10
IreneuszBembas
Wdawnejdoktrynieprawnejpoplecznikanazywanoukrywaczem6.
Aktualneznaczeniepoplecznikowinadajewdalszymciągurola,jakąodgry-
wapodejmującbezprawneprzedsięwzięcia.Oczywiściejużniemarębaczy,
jednaksłowopoplecznikdotyczyjakichkolwiekpodejmowanychprzed-
sięwzięć(lubichbraku)przezczłowieka,którychroląjestosłonienieinnej
osobyprzedgrożącymijejjakimikolwiekniekorzystnymikonsekwencjami.
Wpłaszczyźnieprawakarnegoosłanianiepopleczniczedotyczysprawcy
przestępstwaisłużyuniknięciuprzezniegonegatywnychkonsekwencjizwią-
zanychzpopełnionymprzestępstwemwpostaciodpowiedzialnościkarnej.
Określeniepoplecznictwemtypurodzajowegoprzestępstwazart.239§1k.k.
jestzabiegiemadekwatnymwobectreściwspomnianegoprzepisuprawne-
go,bowiemuwzględniającymgenezęwspomnianegopojęciaoraztradycję
prawnicząwynikającązokreślaniawtensamsposóbzachowańzart.252
i148odpowiedniokodeksówkarnychz1969r.i1932r.
1020Historyczneujęcieprzestępstwapoplecznictwa
Poplecznictwowobowiązującymkodeksiekarnymwystępujewpostaci
zachowaniapolegającegonaudzieleniusprawcyprzestępstwauprzedniego
pomocydouniknięciaodpowiedzialnościkarnej.Stanowionosamoistne
bezprawiemającecechypomaganiaoddzielnierozpatrywanegoodformy
zjawiskowejpomocnictwadoprzestępstwaorazwykazującecechypodo-
bieństwadopaserstwa,wciążwywołującekontrowersjenagruncieodróż-
nieniapoplecznictwaipaserstwa.
Pierwotnie,poplecznictwobyłoutożsamianezarównozpaserstwem
(jakojednozprzejawówpaserstwa),jakizpomocnictwemwpostaci
tzw.uczestnictwanastępczegowuprzednimzachowaniuprzestępczym,
kwalifikowanymjakoswoistyrodzajsłabszejpomocydoprzestępstwa
poprzedniego7.
Uregulowaniaprawnezwiązanezzachowaniamiodpowiadającymi
aktualnemurozumieniuprzestępstwapoplecznictwazawierałytzw.Prawa
ManupochodzącezVw.p.n.e.Dotyczyłyonepomocyudzielonejzłodzie-
6
I.Andrejew,L.Kubicki,J.Waszczyński,Systemprawakarnego,t.IV,cz.2,Wro-
cław1989,s.683.
7
J.Szamrej,Przestępstwopoplecznictwawpolskimprawiekarnym,Warszawa
1977,s.6.