Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Podróżującydotejbliskowschodniejkrainymogliujrzećzarównomiastalubmiej-
scadziałalnościczłowiekazbudowanewpaśmienadbrzeżnym,upodnóżagór,na
szczytachwzniesieńlubwdolinachinaobszarachnizinnychorazzupełniedzikiete-
reny.Interesującajestwięcpróbaprzybliżenia,popierwsze,sposobupoznawaniatego
różnorodnegoprzyrodniczoitopograficznieobszaruprzezpolskichpielgrzymóworaz,
podrugie,wykreowanegowtenspósbpewnegorodzajujegoobrazu–wyobrażenia12.
Współcześnie,nprzestrzeń”wkontekściekategoriiontologicznejjestrozumianajako:
n[ł]ogółwszelkichrelacjizachodzącychpomiędzyobiektamibądźzbiórtychobiektów,
charakteryzowanychpoprzezichwzajemnerozmieszczenie,rozmiaryikształty13.Zkolei
zpunktuwidzeniasocjologicznego,przestrzeńnstanowiscenęwszystkichdziałańiin-
terakcjidlazamieszkującychjązbiorowości”14.Zagadnienienprzestrzeni”zperspektywy
badańantropologicznychwywołujerównieżwieleważnychrozważańnatematnmiej-
sca”,nczasu”oraznpamięci”15imawpływnarozwójteorii:nprzestrzenipamięci”,nmiejsc
pamięci”,npamięcizbiorowej”,czyteżnpamięcikulturowej”16.ZdaniemYi-FuTuana:
nPrzestrzeń”jestbardziejabstrakcyjnaniżnmiejsce”.To,conapoczątkujestprzestrzenią,
stajesięmiejscemwmiarępoznawaniainadawaniawartości17.Dalszeporównywanie
przezbadaczanprzestrzeni”znmiejscem”przyniosłonastępującespostrzeżenia:pierwsze
pojęcieodsyładotakichskojarzeń,jak:otwartość,wielkość,grozaorazruch,zaśpole
semantycznedrugiegowskazujenabezpieczeństwo,stabilnośćorazpauzę–zatrzymanie
wruchu18.Towprzestrzeniwięclokalizowanesąmiejsca,anienaodwrót.Miejsca,we-
długTuana,możnadefiniowaćjakstałepunkty,któreprzyciągająuwagę,bowiem:
Patrzącnapanoramiczykrajobraz,zatrzymujemywzroknapunktachcharakterystycznych.Każde
takiezatrzymaniewzrokudajedośćczasu,żebystworzyćsobiewyobrażeniemiejsca,któreprzezchwilę
powiększasięwnaszejwyobraźni19.
12Używanewksiążcepojęcienobraz”oraznwyobrażenie”będzierozumianejakookreślonysposóbpo-
strzeganiakonkretnego,rzeczywistegoobszaru,adokładniejterenówZiemiŚwiętej.Wskazówkibiblio-
graficznenatematliteraturytraktującejoprzestrzenirelanejiwyobrażonejzob.H.Samsonowicz,Studia
nadpostrzeganiemprzestrzeniprzezludziśredniowiecza,Poznań2015,s.57.
13A.Lisowski,Typyprzestrzeniageografia,nPraceKomisjiKrajobrazuKulturowego”2014,nr24,s.10.
14Zob.A.Mencwel,Wyobraźniaantropologiczna.Próbyistudia,Warszawa2006,s.11.
15Więcejnatentematzob.Y.-F
.Tuan,Przestrzeńimiejsce,przekł.A.Morawińska,Warszawa1987;
A.Assmann,Przestrzeniepamięci.Formyiprzemianypamięcikulturowej,[w:]Pamięćzbiorowaikulturo-
wa.Współczesnaperspektywaniemiecka,red.M.Saryusz-Wolska,Kraków2009,s.101–142;M.Saryusz-
-Wolska,Spotkaniaczasuzmiejscem.Studiaopamięciimiastach,Warszawa2011;S.Kapralski,Pamięć,
przestrzeń,tożsamość.Próbarefleksjiteoretycznej,[w:]Pamięć,przestrzeń,tożsamość,red.S.Kapralski,War-
szawa2010,s.9–46.
16Problematykęprzestrzeniipamięciomawiają,m.in.:M.Focault,Inneprzestrzenie,przekł.A.Rejniak-
Majewska,nTekstyDrugie”2005,nr6,s.117–125;Z.Rosińska,Metaforypamięci,[w:]Pamięćwfilozofii
XXwieku,red.Z.Rosińska,Warszawa2006;K.Schlögel,Wprzestrzeniczasczytamy,przekł.Ł.Musiał,
I.Drozdowska,Poznań2009.
17Y.-F
.Tuan,Przestrzeńimiejsce,s.16.
18Tamże.
19Tamże,s.204.
~11~