Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Stanęliśmyjednakprzedzadaniemszczególnietrudnym.Słownikpowstawałprzezpięćdziesiąt
lat.Zmarlijużniemalwszyscyjegopomysłodawcyikonsultanci–jakponazwiskachwidać–wybitni
znawcyliteraturypolskiejiświatowej.Właściwiedziśtrudnopowiedzieć,jakibyłichrzeczywistywkład
wpracenadSłownikiem(pozaautorstwemniektórychhaseł),boodukształtowaniasiępomysłuna
przełomielatczterdziestychipięćdziesiątychdojego"próbnej”realizacjinałamach"ZagadnieńRo-
dzajówLiterackich”podkonieclatpięćdziesiątychteżminąłjakiśczas.
Po1956rokuzmieniałysiędyrektywyideologiczneinastawieniapolitycznewobecnauki9.
SkwarczyńskapowróciłanarestytuowanąpolikwidacjinapoczątkulatpięćdziesiątychKatedrę
TeoriiLiteratury.Ewoluowałarównieżsamaliteratura,czegodynamikępozwalanamwyraźniej
dostrzegaćdzisiejszaperspektywapoczątkuXXIstulecia.Przekształcałysiętakżemetodologie
literaturoznawstwaibadawczeparadygmatyteoretycznegenologii.Jednocześnie"Zagadnienia
RodzajówLiterackich”wkażdymzeszycieprzezpółwieczeniezmienniepublikowałypokilkanaście
kolejnychhaseł.
Zamysłtegodziałuwczasopiśmieijegotytuł–"materiały”–zezwalał–oczymwspominał
cytowanywyżejWitoldOstrowski,redaktorodpowiedzialnyzatendział–naswobodęwkształto-
waniustrukturyhaseł,niekiedynapewnąichszkicowość,nieuwzględnianieproporcjimiędzynimi,
czasamiteżnanazbytobszernecytatyzprzywoływanychwtekstachutworówiniepełneinformacje
bibliograficzne.Dlategoteżzdarzałosię–choćnietakczęsto–żeredakcjapublikowałanadsyłane
przezczytelników"uzupełnienia”iglosypolemicznedoniektórych,wydrukowanychjużuprzednio
haseł.
Nieistniałteżzgóryokreślony,perspektywicznyplanpublikacjihaseł.Ichdobórdokażdego
zeszytubyłwzasadzieimprowizowanyizależałodtego,codotekredakcyjnychautorzydostarczyli.
Redaktor"materiałów”zawszestarałsięjednak(oczyminformowałwkróciutkichwstępachdo"ma-
teriałów”),abywkażdymzeszyciezespółopublikowanychhasełmiałswojąmerytorycznąokreśloną
spójność,atoprzezwspólnotędanejliteraturynarodowej,atoepokiliterackiejlubsąsiedztwagatun-
kowegoitp.Autorzynadsyłaliswojehasłazwłasnejinicjatywy,alenajczęściejbylizachęcaniiinspiro-
waniprzezredaktorów"ZagadnieńRodzajówLiterackich”,którzyobserwowaliuważniepolonistyczne
ineofilologicznepiśmiennictwogenologicznewPolsce.
Wtensposóbnarósłprzezdziesiątkilatzespółtekstów–bezprecedensowyzewzględunaswój
charakter–liczącyokoło100arkuszywydawniczych,czyliponaddwatysiącestronibezmałasześć-
sethaseł10.Napierwszyrzutoka–jeślibyhasłaułożyćterazwporządkualfabetycznym–gotowy
słownikrodzajówigatunków!JednaksprawaokazujesiębardziejzłożonaJejedytorskierozwiązanie
mogłoprzebiegaćnadwasposoby:
Albo,zhistorycznegoszacunkudlaautorówiredaktorówtegomonumentalnegoprojektu,re-
alizowanegoprzezpółwieku,orazzakceptacjimateriałowegocharakteruzgromadzonychtekstów,
wydaćówsłownikwzastanejpostaci,właśniezpodkreśleniemwtytule,żeto"materiałydosłow-
nika”Radziłtakjedenzopiniodawcówwydawniczychtegoprojektu.Czytelnikotrzymywałbywtedy,
prawdażeokazałyibardzobogaty,podręcznikgenologiczny,którybymusłużyłjednakprzeważnie
jakopunktwyjściadodalszych,koniecznychlekturikwerend,czyliwsumieencyklopedycznypół-
9
StefaniaSkwarczyńska,chcączachęcićówczesnychdecydentówdoakceptacjiswojegopomysłu,deklaro-
waławewspominanychInformacjachwłączeniepracnadsłownikiemw"ramyPlanuSześcioletniego”.
10
OpracowanyprzezJoannęŚlósarskąiGrażynęSzymczykindekshasełpublikowanychwlatach1958–1982,
czyliw25tomach"ZagadnieńRodzajówLiterackich”ukazałsięwtymczasopiśmiewt.XXV,z.3(50)nas.66–78
Zawierał(nieliczącodsyłaczy)wykaz449hasełi24uzupełnień.Por.teżA.Borkowski,M.Pliszka,Bibliografia
zawartości„ZagadnieńRodzajówLiterackich,wstępemopatrzyłA.Czyż,Siedlce2003.
X
Wstęp