Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
1.1.Smognaświecie
przepisówspowodował,żepoprawanienastępowałaszybkoikolejnakatastrofa
smogowanawiedziłaLondynjeszczerazw1962r.,zabierającżycie750mieszkań-
com.Jednakefektnowegoprawawskalicałegokrajubyłspektakularny.Średnie
stężeniepyłuw1958r.wynosiło180ug/m3,awdziesięćlatpóźniejw1968r.już
tylko65ug/m3.Byłtotakzwanypyłcałkowity,wartościtemożnaprawdopodobnie
porównaćodpowiedniodook.125i45ug/m3mierzonegodziśpyłuPM10.Wtym
samymczasienasłonecznienieLondynuwzimiewzrosłoo50%(FirstReport,1971).
WStanachZjednoczonychpierwsząfederalnąustawęojakościpowietrzauchwalo-
now1955r.,apierwsząustawępozwalającąskuteczniejechronić(CleanAirAct)
w1963r.Przed1980r.wUSA,Japonii,Niemczech,WielkiejBrytanii,Francji,Ho-
landiiiSzwecjipowstałycentrabadańnadzanieczyszczeniempowietrza.Wwielu
krajachrozwiniętychuchwalanoaktyprawnechroniącejakośćpowietrza.Wprowa-
dzanoteż,szczególniewdekadzielat80.,licznezmianytechnologicznewprzemy-
śle,mającenaceluznaczącąredukcjędwutlenkusiarki,pyłówitlenkówazotu,oraz
urządzeniaredukująceemisjęzpojazdówspalinowych.Szybkopostępowałproces
wymianysystemówogrzewaniazzasilanychwęglemnazasilanegazemziemnym,
energiąelektrycznąlubropąnaftową.WStanachZjednoczonychrozpocząłsięonjuż
w1940r.,wktórymwęglemogrzewano55%domów,w1970r.jużtylko2,9%,aod
2000r.odsetektenustabilizowałsięnapoziomie0,1%(USCB,2000).
Zpoczątkiemlat60.XXw.zanieczyszczeniepowietrzawgęstozaludnionymprze-
mysłowymzagłębiuRuhrywNiemczechosiągnęłoapogeum.Wielkiepiece,stalow-
nieielektrowniewwiększościniebyływyposażonewżadneurządzeniaogranicza-
jąceemisje.Wtejaglomeracjinotowanowielokrotniewiększązachorowalnośćna
chorobyukładuoddechowegoniżinnychregionachNiemiec.Poepizodachsmogo-
wychśmiertelnośćrosłazazwyczajook.30%.Dzieciwaglomeracjiważyłymniej
imiałyznacząconiższywzrostniżwsłabozaludnionychobszarachtegosamego
krajuzwiązkowego-PółnocnejNadrenii-Westfalii.Podobnecechywykazywało
bydłohodowanewzagłębiu.InaczejniżwWielkiejBrytaniiiobecnejPolsce,wła-
dzelokalneifederalnerozpoczęłyprzygotowanieaktówprawnychsłużącychpopra-
wiejakościpowietrza,wyprzedzającnaciskspołeczny,jużwkońculat50.Jednym
zpierwszych,którzywszczęlialarmbyłkandydujący(wtedynieskutecznie)naurząd
kanclerzaWillyBrandt,któryżądał,abynniebonad[regionem]Ruhrystałosięznów
niebieskie”.Brandtzostałwyśmiany,jegopostulatyopiniapublicznauważałaza
nmyślenieżyczeniowe”,aproblemchoćdostrzegany,uważanybyłzaniedouniknię-
ciainierozwiązywalny.Jednakjużw1964r.uchwalonoprawo,którejestniedopo-
myśleniawdzisiejszejPolsce-nakazującewstrzymywanieprodukcjiprzemysłowej
iograniczanieanawetzakazruchupojazdówwdniachpoziomualarmowegozanie-
czyszczeń,przyczymkryteriategopoziomubyłyszybkoisystematycznieobniżane.
Dziśuważasię,żezuwaginaincydentalnycharaktertychśrodkówmiałyonenie-
wielkieznaczeniedlaobniżeniapoziomusmogu,alepobudziłyspołecznąświado-
mośćproblemu.Inneenergicznedziałanialegislacyjnedoprowadziłydoobniżenia
19