Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
2.Powietrzeijegoprzepływy
tozmianawarunkówpracywszystkichurządzeńiprocesów,wktórychzachodzi
spalanieiinnych,zależnychoddostarczaniatlenu.
Składnikiatmosferymożnapodzielićnadwiegrupy.Dopierwszejgrupyzaliczy-
mytakie,którychprocentowyudziałwpowietrzujestprawieniezmiennywczasie
iprzestrzeni,czylibezwzględunalokalizacjęgeograficzną,aniwysokość.Skład-
nikite,zpodaniemprocentowegoudziałuwobjętościatmosferypodajetabela2.1.
Proporcjewtejgrupiestabilizujeciągłemieszanieskładnikówwynikającezruchów
powietrza,atakżeniskareaktywnośćwiększościtychgazów.Argon,neon,helikse-
nonsągazamiszlachetnymi.Dodrugiejgrupymożnazaliczyćskładnikipodatne
naczynnikifizyczneichemiczne,copowoduje,żeichudziałwpowietrzuwahasię
zależnieodwarunkówmeteorologicznych,lokalizacji,odległościodZiemi,czasu
orazdziałalnościczłowieka.Tędrugąlistęprzedstawiatabela2.2.
Parawodnajestczwartymgazempodwzględemudziałuwobjętościpowietrza.Jej
łącznąuśrednionąobjętośćwatmosferzeszacujesięna0,4%,jednaktejobjętości
nieujmujesięwłącznymbilansieobjętościskładnikówpowietrzapodanymwta-
beli2.1.Parawodnawyróżniasięwyjątkowąnatleinnychskładnikówpowietrza
zmiennościąkoncentracjitakwprzestrzeni,jakiwczasie.Wahasięonaodśladowej
do5%anawetwięcejwekstremalniewysokichtemperaturach.Napoziomiemorza
wynosionaokoło1%.Ciśnienieparywodnejwstanienasyceniarośniewprzybli-
żeniuwykładniczowrazztemperaturą,naprzykładwtemperaturze-10OCwynosi
289Pa,wtemp.10OC-1223Pa,awtemp.30OC-4275Pa(TiwaryiColls,2010).
Oznaczato,żeprzyzachowaniutejsamejwilgotnościwzględnejzawartośćpary
wodnejwpowietrzuwzrastaszybkoztemperaturą.Wodawystępujewatmosferze
takżewswoichpozostałychdwóchstanachskupienia,toznaczyskroplonymilodu.
WwiększościpodręcznikówimonografiizXXw.uśrednionyudziałdwutlenku
węglawatmosferzejestokreślanyjako0,03%(wartośćzpoczątkuXXw.),awnow-
szychjakoliczbazzakresu0,03-0,035%.Wczasiepisaniatejksiążkizawartość
dwutlenkuwęglawynosijuż0,041%.Tarozbieżnośćwynikazjejgwałtownego
wzrostuwostatnimpółwieczu.Pomimoniewielkiegoudziałuwatmosferzedwutle-
nekwęgla,będącjednymztakzwanychgazówcieplarnianych,makluczowezna-
czeniewutrzymywaniubezpiecznejtemperaturydlaobecnejfazyrozwojużyciana
Ziemi.Gwałtownywzrostjegoudziałupowodujezjawiskoglobalnegoocieplenia,
którewbliskiejprzyszłościmożeokazaćsięrówniegroźnedlaludzkości,jakzanie-
czyszczeniepowietrzainnymisubstancjami,szkodliwymibezpośredniodlaorgani-
zmówżywych,aleniekonieczniedlaklimatu.
Obokmieszaninygazów,naturalnaatmosferaZiemizawieraunoszącąsięwniej
zawiesinęcząstekciekłychistałych,nazywanąaerozolematmosferycznym.Sąto
kroplewodyikryształkitworzącechmury,kryształkisolimorskiejpowstałepood-
parowaniuunoszonychwiatremkropliwodymorskiej,cząstkigleby,piaskipustyn-
ne,pyływulkaniczne,produktypożarówlasów,pyłkiroślinneizarodniki.
28