Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
itolerancyjnego.Iniechodziłomuchybaoreanimacjęprzeszłości,ale
owiernośćprzesłaniuGrassa,wktórym–wkażdymrazie
ażdowyjątkowosilnejwGdańskueksplozjinazizmu–Polakmógł
żyćobokNiemca,aNiemiecobokŻyda.Wktórymjęzykipolski,
niemieckiikaszubskipożyczająsobiesłowaiznaczenia.Pamięć
oGdańskuprzedwojennym,najbardziejnazistowskim
iantyeuropejskimmieścieRzeszy,miałabyćwedługAdamowicza
takżeostrzeżeniemprzedzłemnajgorszym–nacjonalizmem.Bojak
pokazałGrass,brunatnanienawiśćwyjątkowoskutecznieprzecina
więzymiędzyludźmi,którzychwilęwcześniejwróżnicach
etnicznychniedostrzegaliniczegoistotnego.Ijeślijużcośdzieliło
PolakaBrońskiegoodNiemcaMazeratha,domniemanychojców
Oskara,toraczejkobieta,którąkochali,niżpolskośćiniemieckość.
Tak,dziedzictwogdańskiejhistoriitotakżeopowieśćosilenienawiści
zczasów,gdynadmiastemzawisłyflagizeswastykami.Innasprawa,
żetęprzeszłośćchętnieprzywołujepropagandaniepoto,
byprzeszłośćrozumiećiwyciągaćzniejwnioski,alepoto,
byokładaćniąoponentów.Swoistyjęzykantyniemieckitaksamo
służyłGomułce,jakiKaczyńskiemu.Tyleżetemupierwszemu
bardziejdolegitymizacjiswejwładzy,adrugiemudoniszczenia
oponentów.
W1919rokuhistorykSzymonAskenazynapisałksiążkę„Gdańsk
aPolska”.NiemaopowieścioPolscebezGdańska.Wdawnych
czasach,jaktopowiedziałNormanDavies,niemieckiejperły
wpolskiejkoronie.WjeszczewiększymstopniuniemabezGdańska
opowieściolatachpowojennych.Tomiasto,którepadłoofiarą
nacjonalizmu,nacjonalizmunienawidzi.Byłokiedyśnajbardziej
nazistowskie,astałosiępotemnajbardziejantykomunistycznym
miastemnawschódodŁaby.Byłooknem,przezktórepatrzyliśmy