Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
PALIMPSESTYPAMIĘCI
23
zakładającegokoniecznośćpoświadczanianaocznościopisywa-
nychzdarzeń,będziewięcej.
Gdypodejmiemypróbęustaleniagłównychobrazówwojny
wtwórczościRóżewicza,przyznamynawstępie,żekartoteka
śladówpamięci(świadomościzbiorowejPolaków)obejmujeoczy-
wiścietaknieszczęśniezbanalizowaneprzezczęste(z)i(nad)uży-
ciaedukacyjneobrazymuzeumwAuschwitz_zauważmy(!)nie
życiawobozie,leczzmuzealizowanych(nasposóbawangardo-
wy)jużwmomencieichzaistnienia,przybierającychnatych-
miastkształtsymbolu,obdarzonychpotencjałemreferencyjnym
przedmiotówgotowychdospostrzeżenia_śladów-obrazów
zgładzonegoistnienia,stanowiącychwplanieutworuliterackie-
gometonimieludobójstwainieludzkiegookrucieństwa.Obok
nichznajdujesięjednakszereginnych,dlapostpoetyckiejpamięci
zbiorowejjużpobocznychtematówimotywów,jaknaprzykład:
wątkizwiązaneztransportemdoobozu,przypadkipartyzanckie
(raczejniewalki,leczprezentowaneniekiedywsposóbanegdo-
tycznyżyciewlesie,znówjakodowódosobistego,awięcinaocz-
negoprzeżywaniazdarzeń),awtympostój,przemarszprzez
wieśorazimplikowanytymtematemobrazmatkiopłakującej
syna_umartwyowocjejżywotaH,atakże_cociekawe_wize-
runekojca:uocalonyojciecszalejeH(RóżaztomuNiepokój).
Winnymmiejscupamięćprzywołazbrodniczeeksperymenty
medyczne(Opowiadaniespreparowanejskóry_IIczęśćwiersza
PrzystosowanieztomuCzerwonarękawiczka),aleteżbędący
kwintesencjąsamoograniczeniajęzykapoetyckiegoobrazstwo-
rzonyprzezmetaforędymukrematoryjnego,niesionegowiatrem
przewiewającymnieistniejąceścianyzburzonegodomu(Zdomu
mojegoztomuNiepokój):
ścianytakotwarte
jakstronyświata
wjednejstroniejestwiatr
któryrozwiałdymiojca
wdrugiejstroniejestwiatr
któryrozwiałdymimatkę
(PI,32)