Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
izacząłpracowaćnadsobą:czytałBiblięietykęSpinozyna
przemianzśredniowiecznymimistykamiiKrytykąpraktycz-
negorozumuKanta,conieprzeszkadzałomuszukaćwyższych
formprzyjaźnimiędzyzdegenerowanymiautochtonamitego
zaczarowanegozaistekraju(PJ274).
zaśjakoideałtraktujebohaterostatniejpowieści:
Trzebabyłoskończyćztymbałaganemizamienićsplotpo-
szarpanychmyśliwzrozumiałydlakażdegologicznyciągza-
zębieńjednychpojęćitwierdzeńodrugie,cośwrodzajuEtyki
SpinozyczysystemutegogówniarzazZakopanego,Witkace-
gozKrupowejRówni(JW18).
WartoprzytoczyćwspomnienieHalinyMicińskiej-Kena-
rowej,któraprzywołujewypowiedźartystydotyczącąwłaśnie
postacisiedemnastowiecznegofilozofa:vrozwodziłsięnadtym,
jaktopoglądyfilozoficzneniezawszechodząwparzezpraktyką
życiowąfilozofującego,videchociażbySpinoza,autorznakomi-
tejEtyki,któryzlubościąobserwowałpająkapożerającegomu-
chy,anawetmujedostarczałł”
5
.Podobnespostrzeżenie,choć
wodniesieniudoinnejpostaci,zanotowałKarolEstreicher:
WitkacegoirytowałyrzekomonieszczereuwagiChwistkana
tematkrzywdproletariatu,którychrozwiązaniażądałChwi-
stekodfilozofii.Wielokrotnie-nieraz,niejeden!-Witkacy
wyrzucałChwistkowinieszczerość,twierdząc,żeniemoże
byćgłoszeniahasełbezwcieleniaichwżycie6.
5H.Micińska-Kenarowa,Długiwdzięczności,wstępCz.Miłosz,Warszawa
2003,s.209.
6K.Estreicher,LeonChwistek.Biografaartysty(1884-1944),Kraków1971,s.329.
WSTĘP
20