Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
UkochanejŻonieiKobiecie–Monice,
odkryciumojegożycia,
któreprzywróciłomimojewłasne,
powierzającswojetkliwie
O,jeślizachwiaćrzeczykolejnością,
Owądrabinąnajwyższychzamysłów,
Chorobastoczyosiągnięcia!Jakże
Społeczność,stopniewszkole,bractwawmiastach,
Handelspokojnyododległychbrzegów;
Jakpierworództwoiprawostarszeństwa,
Korony,berłaiwieńcezwycięstwa
Mogłybymiejsceuzyskaćwłaściwe,
Gdybynieowestopniekolejności?
Zniszczciekolejność,zwolnijcietęstrunę
Iposłuchajcie,jakirozdźwiękwzrośnie!
Rzeczkażdazaraznainneuderzy:
Wzburzonewodyurosnąnadbrzegi
Iwpapkęzmieniącałytenglobtwardy[...].
WilliamSzekspir
(za:Girard,1996,s.207)
Przedmowa
Genezatejksiążkijestdlajejautoradośćniezwykła.Pracapowstaławwynikunieudanejpróbynapisania
artykułuopojęciuautorytetu.Bolesnaniemocopracowaniakrótkiegotekstunaukowegojestpouczającym
doświadczeniem.Najpierwprzygnębia,apotemuskrzydla,wręczczyniśmiałkazakładnikiemzagadnienia.
WtakisposóbpowstałymojemonografieoEriksonie(Rozwójitożsamośćwcyklużycia.Studiumkoncepcji
ErikaH.Eriksona)czyoBachtinie(Uniwersalizmpogranicza.OsemiotyceMichałaBachtinawkontekście
edukacji).Temattraktowanypoważnieniepozwalanapotraktowaniegozdawkowo,ukazujebowiem
stopniowoswojązłożonośćipogmatwanezapleczerozmaitychpostawwobecniego.Człowiek,zmierzającsię
znimnaserio,szybkoorientujesięwpowierzchownościczyjednostronnościdostępnychujęćprzedmiotu,
izpokorąmusispojrzećnawłasnązredukowanąsamowiedzę.Takichredukcjiniedasiępowielać,jeślimasię
niezbędneminimumkrytycyzmuisamokrytycyzmu.Koniecznesąnajzwyklejszebadaniapodstawowe
iambitnestudiasamokształceniowe.Inaczejniedasiępisać,jeślitomabyć„granaserio”.Chcąccośnapisać,
trzebasięnajpierwsolidnienaczytać,alewówczastematuruchamiawłasnepresjeiżądania,uczypokory,ale
takżerodzibuntprzeciwtym,którzypisalibezwysiłku,bezpróbywzięciagłębszegooddechualbobez
własnejperspektywy,bezgłębokościwejrzenia.Napoczątkuniemiałemanijednego,anidrugiego.Temat
jednakzacząłmniewciągaćiusidlać.Cowięcej,okazałosię,żeproblemredefinicji,rewizjiirewitalizacji
autorytetu–jakokategoriispołecznejiwymiarumyśleniateoretycznegookulturze,edukacjiirozwoju
osobowym–jestważnypozajegoobiegowymsytuowaniemifunkcjonowaniemwwyobraźniludzkiej
ipraktycekomunikacji,owalcepolitycznejniewspominając.
PracatajestwłaściwierezultatempodjęciaprzezemniezaproszeniaodprofesoraStanisławaZbigniewa
KowalikadonapisaniakrótkiegoartykułuoautoryteciewramachpublikacjizbiorowejWposzukiwaniu
autorytetu(Poznań2008)podjegoredakcją.Nieumiałemodmówić,choćpierwszestronyteksturodziłysię
wbólach,bezpoczucia,żesprostamoczekiwaniom.Najpierwpowstałtekst,którystanowifragment
niniejszegoopracowania.Późniejdopiero,jużpozłożeniuartykułudodruku,spadłanamnielawinatropów.
Tematykaautorytetunatylemniezafrapowała,żeniemogłemjużprzerwaćpodjętychstudiówilektur,
nastąpiłaicheskalacja,przynoszącanowezaskakującepodsumowaniairekonstrukcje,anawetpolemikiz
uznanymiautorytetami.Udałomisiętakżerozwinąćwłasnąperspektywęlekturianaliz,częstorozmijających
sięztypowymipodejściamiwnaukachspołecznych.Zestawlekturrozmijasięwięczodniesieniami
dominującymiwinnychpublikacjachiróżniskaląpodjętychrekonstrukcjiikrytyk.Zaskoczyłymnieniektóre
spostrzeżenia,doktórychdoszedłem,np.wzakresiejakościopracowańsłownikowychitypowegostosunku
doklasykiwypowiedzioautorytecie(MaxWeber,HannahArendt,ErichFromm,TheodorAdornoetc.).
Najpoważniejszątrudnościąwrealizacjipodjętegozadaniabyłoto,żewposzukiwaniuwartościowego