Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
JerzyHausner
łecznewyłaniająsięspontanicznie,iwtymsen-
wistocierozwiązaniamiorganizacyjno-zarząd-
siesąemergentne.Zarazemmożnamuteżprzy-
czymi,anieinstytucjamiwścisłymznaczeniu;
znaćrację,gdyprzestrzegaprzedprzekonaniem
(3)instytucjewtymprzypadkuzostałypotrak-
omożliwościkonstruowaniaładuspołecznego.
towanejakoczynnikzewnętrznywzględemjed-
Jednakżepodejmujemyzbiorowedziałaniazja-
nostekirozwiązańorganizacyjnych,oddziałują
kimśwyobrażeniemlepszegoświataspołecz-
zzewnątrzoraz(4)ichoddziaływaniejestzakre-
nego.Cojednakważniejsze,Hayekuważa,że
sowoograniczonedokształtowaniepreferencji
pożądany,najlepszyzmożliwych,spontanicz-
jednostekizmianyparametróworganizacyjnych.
niewyłonionyładwynikazcałkowicieswobod-
TymsamymWilliamsonpomijato,comniesię
nejinterakcjisamointeresownych(self-seeking)
wydajenajistotniejsze,amianowicie,żeinstytu-
jednostek.Atojestjużprzekonaniefałszywe.
cjewpływająnatożsamośćjednostekipodmio-
Nawetjeżeliprzyznamy,żeinterakcjezacho-
tówzbiorowych.
dzącetylkonaindywidualistycznympoziomie
Jeślipostrzegasięoddziaływanieinstytucjija-
strukturyspołecznejmogąprowadzićdowyło-
kozewnętrznewzględempodmiotów,akcentu-
nieniasięjakiekolwiekładuspołecznego,tojuż
jesięichwładczyaspektiprzymusowycharak-
napewnotakiładniemógłbyprzetrwać,bonie
ter.InstytucjeDdziałają”,podporządkowanielub
byłbywstaniesięzmieniaćirozwijać.Dotego
niepodporządkowaniesiędanymregułominor-
potrzebnesątakżeinnepoziomystrukturyspo-
mompociągazasobądlapodmiotuokreślo-
łecznej,ładyinstytucjonalnewyższegorzędu.
nekonsekwencje,jestodpowiednionagradzane
OliverWilliamson(1996,s.325–326),przy-
wołującwswoimwywodziezaproponowane
bądźkarane.Zkoleidostrzeżenie,żeinstytucje
przezLance’aDavisaiDouglassaNortha(1971,
s.5–6)definicyjnerozróżnieniemiędzyinstytu-
kształtujątożsamośćpodmiotów,atymsamym
działająDodwewnątrz”,oznaczaakcentowanie
cjonalnymotoczeniemiinstytucjonalnymiroz-
ichaspektusłusznościowego:podmiotypostę-
wiązaniami,zaproponowałwłasnyschematme-
pujązgodniezdanymiregułamiinormami,bo
chanizmówwspółzarządzania(ryc.3).
uznająjezasłuszne,właściwe.
Takieujęciewydajemisiępoważnymuprosz-
Jestzatemtak,żepodmiotowośćmasystemo-
czeniemconajmniejzkilkapowodów:(1)Wil-
wotwórcząsiłę,prowadzidoustanawianiareguł
liamsonpomijaistnieniepodmiotówzbiorowych,
systemowychiformowaniaładówspołecznych,
wjegokoncepcjiuwzględnionesątylkojednost-
azarazemładyspołeczne(instytucjonalne)two-
ki;(2)instytucjonalnerozwiązania(womawia-
rząwarunkidlaformowaniasiępodmiotowości
nymschemacieokreślonejakogovernance)są
iwpływająnatożsamośćpodmiotów.
Podsumowanie
Mójartykułmawciążwstępny,roboczycha-
rakter.Stanowizarystekstu,któremudalekodo
rozwinięciaiprecyzji.
Mojemyśleniewomawianymobszarzepro-
wadzidokilkutezwymagającychdalszejdysku-
sjiipracy:
1.Atrybutypodmiotowości:
•autonomia,
•samoidentyfikacja,
•intencjonalność,
•wiedza,
•doświadczeniaiumiejętnośćspożytkowa-
Ryc.3.Schematmechanizmówwspółzarządzania
niawiedzy,
Źródło:Williamson1996.
•perspektywapoznawcza,
14