Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
WPROWADZENIE
9
sołuardiwalnegodotyczącegobudowyiutrzymaniakościołów,zado-
wanegogłówniewaktadrejencjikwidzyńskiejigdańskiej,konsysorza
gdańskiegoorazwdokumentacjiposzczególnydminisersw,zajmują-
cydsięzagadnieniamibudownidwaewangeliciego.Byuporządkować
ogromujawnionegomateriałufaktograficznegoiikonograficznego,mu-
siałemsworzyćliczącyponad300sronkatalogpomocniczy.
Przeprowadziłemzatembardzoszerokąkwerendę,podczasktórej
przebadałemsetkijednosekardiwalnyd.ZnajdująsięonewArdiwum
PańswowymwElbląguzsiedzibąwMalborku,wArdiwumPańswo-
wymwGdańsku,wArdiwumPańswowymwBydgoszczy,wArdiwum
PańswowymwKoszalinieorazwzbioradGeheimesStaatsardiviEvan-
gelisdesZentralardivwBerlinie.Skorzysałemzbogatydzbiorówbi-
bliotekiizezbiorówprasyprzedowywanejwHerderInsitutwMarbur-
gu,gdzieprzebywałemnamiesięcznymsypendium,orazzbiblioteki
InsitutfürKunsgesdidtewMonadium,dysonującejwielomaintere-
sującymimateriałami.Badaniauzupełniłemlekcjąliteraturyzkilkuksię-
gozbiorówbibliotekpolskid,wtymUniwersytetuMikołajaKopernika
wToruniuorazInsytutuHisoriiSztukiweWrocławiu.
Drugimetapembadańsałosięzbadaniezwiązkówpomiędzybu-
downidwemewangelicimapańswempruskim,którenietylkowpeł-
nikontrolowałoposzczególneinwesycje,alerównieżwytyczyłomuwłas-
nepolitycznecele.Tuskorzysałemm.in.zbogatejliteraturyznajdującej
sięwbiblioteceGeheimesStaatsardivwBerlin-Dahlemorazzkilkupub-
likacji,któreudałomisięszczęśliwiekupićbezpośredniowNiemczed.
StanbadańnadarditekturąluterańskąwXIXwiekuwPrusadZa-
dodnidjesbardzoskromny,niemniejsymulowanesąprzezwieluna-
ukowców,wtymprzezprof.JanaHarasimowicza.Późniejszy,nowoczesny
okresPrusZadodnidniesetyniedoczekałsię,jaknarazie,profesorskie-
gonduda”
,będącegokoordynatorembadańnadzadodniopruską,ewan-
gelicąsztukąsakralnąXIXwieku.Wsępnebadaniaprowadzonenad
sztukąPrusZadodnidprzezpolskidnaukowcówsąrozproszoneinaj-
częściejwysępująwposaciartykułównaukowyd.Praceniemiecidhi-
sorykówihisorykówsztukiskoncentrowałysię,jakdotąd,naniemieciej
arditekturzeXIXwieku,czegonajlepszymprzykłademsąmonograficzne
praceteologaiarditektaGerhardaLangmaacanatematteoriibudow-