Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
owocujesugestywnymikomentarzaminieztegopowodu,żepozwala
dotknąćempirii,leczdlatego,żeniemawyrazistegoiuchwytnego
przejściamiędzyempiriąakomentarzemdoniej.Niejest
towłaściwośćprzygodna,leczkonstytutywnaopowieściBaumana.
Innącechąkonstytutywnąjestto,żeswąopowieśćsnuje
onzperspektywytakuogólnionej,iżzanikająwniejróżnice
narodowe.CzytającPłynnąnowoczesność,niemogłemoprzećsię
wrażeniu,żewnikłymstopniumówionaosytuacjiwPolsce
(iwinnychkrajachEuropyśrodkowejiwschodniej).Czyrzeczywiście
wPolscetroskęozdrowiezastąpiłatroskaosprawnośćfizyczną
iżetadrugastałasiędziśgłównymczynnikiempatogennym?Czy
rzeczywiściezakupysądlaPolakówformąegzorcyzmów?Czyistotnie
pracamasensczystoestetycznyisłużyzaspokajaniu„potrzeb
ipragnieńkonsumentów,poszukiwaczywrażeńikolekcjonerów
doświadczeń”?DojakiejgrupyspołecznejwPolscemożnaodnieść
ostatniesformułowanie?Odpowiedzi,jakmisięzdaje,mogąbyćdwie.
Albomożnapowiedzieć,żetegorodzajuwątpliwościsąceną,którą
trzebapłacićzakażdąpróbęopisunowoczesnościjakotakiejiżenie
należyodBaumanawymagaćtego,czegodaćniechce–albomożna
orzec,żePolskaniejestkrajemnowoczesnym.Pierwszejodpowiedzi
niesposóbjednakprzyjąć,wkażdymraziewtakiejmierze,wjakiej
dyskursBaumanachcebyćsocjologicznąanalizą,anieprezentacją
historiozoficznejwizji.Drugaodpowiedźzawieratezębardzo
ryzykowną,albowiemkazałabyonawykluczaćwieleinnychkrajów
Europyalbodokonywaćryzykownychzastrzeżeńiklasyfikacji,które
miałybyuwzględniaćnarodowezróżnicowaniaizarazem
podtrzymywaćtezęouniwersalnymizunifikowanymcharakterze
nowoczesności.Jeślizgodzimysię,żetakaoperacjabyłabyryzykowna
iraczejtrudnadowykonania,dochodzimydowniosku,żeistnieje
wieleodmianpłynnejnowoczesności,gdyżjestonafenomenem
lokalnym–zaśnowoczesnośćjakotakajesthipostaząlubowocem
historiozoficznejspekulacji.
Kryteriumopisuowychróżnorakichnowoczesnościbyłoby
kryteriumnarodowe.Trudnośćdokonaniatakiegoopisunagruncie
założeńBaumanawynikastąd,żejegoideanarodujestpewnym