Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
16
Przedmowa
Uistotnierozumnychinstynkt(czyteżzestawinformacjizakodo-
wanychwgenotypie)orazcechyodeńpochodnesągłównymmecha-
nizmemprzystosowaniadowarunkówżycia.Uczłowiekanatomiast,
któryzawszeznajdujesięwnietrwałejrównowadzeześrodowiskiem,
wmiejsceczęściowoosłabionych,częściowozaśutraconychinstynk-
tówpojawiłasiękultura—jakonowe,pozabiologicznenarzędzie
przystosowawcze(adaptacyjne)—atakżenajważniejszejejskładniki:
nauka(tojestsystematyczniegromadzonaiweryfikowanawiedza)
iregulacjenormatywne.Miarącorazwiększychzdolnościprzysto-
sowawczychczłowiekajestrozmaitośćśrodowisk,wktórychbytuje,
orazilośćiróżnorodnośćwyuczonychzachowań,będącychprzeka-
zywanymzpokolenianapokoleniedziedzictwemkulturowym,anie
częściąwyposażeniabiologicznego.
Prawotworzywzględnietrwałewzorcezachowańopartewgłów-
nejmierzenapoglądach.Wzorcete„wędrują”międzyludźmiiwspół-
zawodniczązesobąopierwszeństwo.Wrezultaciejednezdobywają
przewagęnadinnymiisąpowszechniejprzyjmowaneniżinne.Wtaki
sposób,mówiącwnajwiększymskrócie,zaczynająpanowaćnarozle-
głychobszarachnoweidee,wartościipoglądy.
Jednymzgłównychatrybutówwspółczesnegoprawajako
zbioruinstytucjonalnieustanowionychispołecznieuznanychnorm
imperatywno-atrybutywnychjestto,żewcorazwiększymstopniu
ochraniaonożycieizdrowieludzkie.Stojącnastrażyżycia,zdrowia,
wolnościigodnościczłowieka,wdrażającdoposzanowaniatychwar-
tościikonsekwentniejeupowszechniając,prawotymsamymdaje
wyrazswojejgodności.
Kiedyktośpyta,cotoznaczy,żeprawomagodność,odpowia-
damy:Znaczytotylkotyle(iażtyle),żestrzeżegodnościczłowieka,
awięcwjednakowymstopniuprzypisujepodstawoweuprawnienia
iwolnościwszystkimludziominawszystkichnakładawdziedzi-
niesprawpublicznychtesameobowiązki.Prawo,któremumożna
przypisaćgodność,niezachęcadozdrady,dwulicowości,kłamstwa,
wiarołomstwa,nienarażanikogonazgubę,bóliponiżającetraktowa-
nie,niewymuszapoddańczejuległościinienakłaniadookreślonych
wyborówreligijnych,politycznych,moralnych,estetycznychczyja-