Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Rozdział1.Przedsiębiorczośćiprzedsiębiorca–nastykuekonomiiipsychologii
33
zperspektywyprezentowanychwtejmonografibadań.Nastawionyjestnawy-
sokieosiągnięciawdziedzinieekonomii,gospodarki,polityki,posiadawysokie
kompetencjewzakresiekierowanialudźmi,przywódczeiperswazyjneiwzwiązku
ztymwybierazawodyzwiązanezprzewodzeniem,wpływaniemnainnych,orga-
nizowaniem,administrowaniem.Problemyrozwiązujenadrodzepodejmowania
ryzyka.Ponadtotypprzedsiębiorczyprzejawiaokreślonyzestawcechpsycholo-
gicznych.Otóżjeston:impulsywny,uspołeczniony,energiczny,towarzyski,roz-
mowny(ekstrawertywny),optymistyczny,dominujący,ambitny,ryzykujący,prze-
konanyosileswychmożliwości.
J.Hollanddowodził,żetypy„czyste”wzasadzieniewystępują.Zwykledana
osobaposiadajedentypdominujący,apozostałewystępująuniejwsłabszymna-
tężeniu,wszystkietypysąintegralnączęściąosobowościczłowieka.Oprócztypów
osobowościzawodowejautorkoncepcjiwskazałnaistnienieadekwatnychdonich
typówśrodowiskpracy(środowiskapracystawiającepracownikomzadania:reali-
styczne,badawcze,artystyczne,społeczne,przedsiębiorczeikonwencjonalne).
Jednymzgłównychzałożeńteoriiosobowościzawodowychjestto,żeczłowiek
wtokużyciaposzukujeiwybieratezawodyiaktywności,któresązbieżnezjego
dominującymtypempreferencji(osobowości).Jeśliposzukiwaniezostaniezwień-
czonesukcesem,wówczasjednostkamaszansenamaksimumefektywności
iosiągnięciesukcesów,dobregosamopoczuciawpracyisatysfakcjiosobistej.Jej
zaangażowaniewpracębędziewyższe,naturalniewypływającezpreferencji.
Wydajesię,żezwiązekdopasowaniazawodowegozsatysfakcjązżyciajest
szczególniesilnyuosób,dlaktórychkarierazawodowaznajdujesięnaszczycie
ichhierarchiiwartości,copociągazasobąznacznezaangażowaniewpracę.Po-
dobniejestwprzypadkurólzawodowychwymagającychściśleokreślonychpre-
dyspozycjiosobowościowychistawiającychzadaniaowysokimstopniutrudności,
skomplikowaniaczyzakresiematerialnejiorganizacyjnejodpowiedzialności.
Powyższerozważaniawpełniodnosząsiędowłaścicielifrm.Pełnienieroli
przedsiębiorcywymagazwykleszereguumiejętnościprawno-ekonomicznych,
menedżerskichczytychzwiązanychzreprezentowanąbranżą.Wsposóbszcze-
gólnydotyczytoprzedsiębiorcówfunkcjonującychwsektorzemikro-imałych
przedsiębiorstw.Tuwłaścicielfrmypodejmujewszelkiedecyzjeiskupiapełnię
władzyiodpowiedzialnościorazposiadawglądwewszelkieobszarydziałalności
frmy.Niedopasowaniezawodowe(niskistopieńlubbrakzbieżnościzawodowej)
powoduje,żezadaniasązbyttrudne,nienawiązujądoobszarówzainteresowań
iniesązakorzenionewnaturalnychskłonnościach.Zgodniezprzedstawionymi
założeniamiteoriiindywidualno-środowiskowegodopasowania,możetoprowadzić
doniskiejefektywnościibrakusatysfakcji,aponadtodofrustracjiikonfliktówwe-
wnętrznych(Holland,1985).Próbawypełnieniaobowiązków„zawszelkącenę”,
pomimobrakuadekwatnościosobowościiśrodowiska,powodujezwiększenie
nakładupracy(np.czasupracy)iponoszonychpsychologicznychkosztówpracy,
coostatecznieobniżadobrostan.
RównieżteoriazachowaniazasobówS.E.Hobfolla(2006)dostarczapew-
nychprzesłanekdoprzewidywaniazwiązkówosobowościowychpredyspozycji
zpsychologicznympołożeniemjednostki.Wedługjejautoraludzieposiadają