Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
żeniepisanewzoryzachowań,któresązakorzenionewobyczaju,awyrażają-
cesięwkulturzeosobistejczynarodowej;estetyczną–oznaczającąwszystko,
coprzewyższasferęużyteczności,człowiekbowiemniezadowalasiętym,
cojesttylkoużyteczne,zwracasiękutemu,corozwijajegoducha,czylima-
larstwo,rysunek,grafika,rzeźba,pięknoarchitektury,rzemiosłoartystyczne,
muzyka,literatura,poezja,teatr;symboliczną–oznaczającąwartości,idee,
wyobrażeniaoprzeszłościiwizjeprzyszłości,zawartewwytworach,wyda-
rzeniach,opowiadaniachobohaterach,świętych,wzorachzachowań,sym-
bolachnarodowychireligijnychdanegospołeczeństwa;bytu–oznaczającą
wszystkienarzędziacywilizacyjne,środkiżywnościikomunikacji,narzę-
dziaprodukcji,budynki,urządzeniatechniczne,wszystko,coułatwiażycie
codzienne;życia–służącąnienaruszalnościżycialudzkiego(przyjęłasięjed-
nakcywilizacjamiłości,któraoznaczaświatopartynawartościach,przede
wszystkimnamiłości,alerównieżnasprawiedliwości,prawdzie,wolności
isolidarności
9
);śmierci–popierającąipromującązachowaniadestrukcyjne
wobecbezwzględnejwartościżycia
10
.Cywilizacjamiłościtoprojektspo-
łeczny,któregozasadęstanowiprzewaga„być”nad„mieć”,przewagaetyki
nadtechniką,miłościnadsprawiedliwością,osobynadrzeczą
11
.
Papieżopowiadałsięzapersonalistycznąkoncepcjąkultury,uznającbez-
względnyprymatkulturyduchowejczłowiekaprzedkulturąjejwytworów.
Kulturazewnętrzno-materialnastanowirezultatkulturywewnętrzno-duchowej
człowieka
12
.Autentycznakulturawujęciupapieskimpowinnamiećnastę-
pującecechy:1)wymiarwybitniehumanistycznyigłębokopersonalistycz-
ny;2)byćsystememwartości,którepotwierdzająirozwijajączłowiekaoraz
1111111
9
Cywilizacjamiłości.W:WielkaEncyklopediaJanaPawłaII,t.1,red.G.Polak,Warszawa
2005,s.277.
10
Z.Krzyszowski,Kultura.W:JanPawełII.Encyklopediadialoguiekumenizmu,red.E.Sa-
kowicz,Radom2006,s.326-328;P.Mazurkiewicz,JanPawełIIizderzeniecywilizacji,
„TeologiaPolityczna”2005-2006,nr3,s.91,przyp.1;zob.P.Bortkiewicz,Proklamacja
kulturyżyciawświetledoświadczeńtotalitaryzmówXXw.W:JanPawełII–Nauczyciel.
SympozjumnaukoweZielonaGóra,8-9maja1997r.,red.M.Piechowiak,ZielonaGóra
1997,s.79-87;A.Olczyk,Kulturaśmierci.W:JanPawełII–EncyklopediaNauczaniaMo-
ralnego,red.J.Nagórny,K.Jeżyna,Radom2005,s.282-283.
11
J.Michalski,Wtrosceoczłowieka.PodstawowelinieżyciaipontyfikatuJanaPawłaII.W:Jan
PawełII.ZwiązkizUniwersytetemMikołajaKopernikawToruniu.Zokazjibeatyfikacji,red.
J.Bagrowicz,W.Karaszewski,Toruń2011,s.69;zob.S.Górzna,Politycznywymiarcywi-
lizacjimiłościJanaPawłaII,„StudiaSocialiaCracoviensia”(„SSC”)2011,nr2,s.83-100.
12
S.Kowalczyk,Filozofiakultury.Próbapersonalistycznegoujęciaproblematyki,Lublin1997,
s.192;zob.R.Wójtowicz,Człowiekikultura.ProlegomenadoWojtyliańskiejmyśliantropo-
logicznej,Rzeszów2010.
43