Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
16
KarlJaspers–Kant
WykładyKanta.-Kantbyłprofesorem.Czytałwykładyprzez14do22
godzintygodniowo.Dotyczyłyoneszerokiegokręguzagadnień,odmate-
matykiifizyki,pologikęimetafizykę,aoprócztegowykładałgeografię
fizyczną,antropologię,pedagogikęoraznaturalnąteologię.Niektóreztych
wykładówregularniepowtarzał,naprzykładprzeznaczonedlaszerokiego
kręguczytelnikówlekcjegeografiiiantropologii.
Nigdyniewykładałswejwłasnejfilozofii.Raczejpodążałścieżkami
myślicieli,odpowiadającychduchowijegoepoki,jaknp.Baumgarten,cza-
semdokonywałprzytymzwrotuzaznaczając:to,copowiedziałautor,jest
fałszywe.Wykłady,jakwykazujązapiskiczęściznich,byłyowielebar-
dziejdogmatyczneaniżelitreśćjegodzieł.Chciałpobudzaćsłuchaczydo
samodzielnegomyśleniaorazumacniaćwnichdobreusposobienie.
Jedenzesłuchaczyinformuje:wykładyprzyuczałydonprostotywmyśleniuido
naturalnościwżyciu”.Gdybyłmagistrem,wlatachsześćdziesiątych,przejawiał
-zdaniemHerdera,którygosłuchał-nradosnądziarskośćmłodzieńca.Jegoot-
wartenamyśliczołopromieniałonieustannąpogodą.Pogoda,dowcipiimpro-
wizacjazawszebyłydojegousług.Jegowykładtworzyłnieprzerwanyciąg.Nie
byłodlaniegonicniegodnegowiedzy.Wciążpowracałdoznajomościprzyrody
idomoralnejwartościczłowieka.Zmuszałdosamodzielnegomyślenia,despotyzm
byłmucałkowicieobcy”.
Szczególnewydarzenia.-ŻyciuKantanietowarzyszyłyjakieśrozstrzy-
gającewydarzenia.Alegdybyłdziekanemalborektorem,pojawiłosię
wieledrobnychwydarzeń,praktycznychzadań,ukazującychdobrotliwego
irzetelnegoczłowieka.Dotychczasowedoświadczeniapotwierdzałysię,
oddziałującnajegodzieła.ZnanyjestjegokonfliktzministremWöllnerem
dotyczącywykładówzfilozofiireligii(1794).
Pewnebezlitosnezarządzenieurzędoweobwiniałogoodegradacjęiwypaczenie
podstawowejnaukiPismaŚwiętegoichrześcijaństwa.Kantbroniłsięiobiecywał
niewygłaszaćwięcejwykładówofilozofiireligii:njakonajwierniejszypoddany
WaszegoKrólewskiegoMajestatuuznajęzanajbardziejsłuszneudzielićnastępują-
cegowyjaśnienia:obiecujęwprzyszłościpowstrzymaćsięodpublicznychwystą-
pieńodnoszącychsiędoreligii,czytonaturalnej,czyobjawionej-takwpismach,
jakiwwykładach”.Dlasiebiezaśzanotował:nOdwołaniejestczymśniskim,ale
milczeniejestwtakimwypadkuobowiązkiempoddanego:ijeśliwszystko,cosię
powiada,mabyćprawdą,toniemusibyćjednakobowiązkiemkomunikowanie