Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Biblijnewzmiankioplagachizarazach
15
plaga),któramogłabyćtransmitowananaludzi.Wartojednakpodkreślić,żejeśli
nawetnieznajdziemywpełniprzekonującychhipotez,któreukazywałybyna-
turalneprzyczynyśmiercipierworodnych,tobiblijnasekwencjaplagegipskich
itakjawisięjakodokładnieprzemyślanaseriawydarzeńprzynoszącychokreślo-
neskutkiiprowadzącychdoostatniej,najbardziejspektakularnejplagi.Wszyst-
kieplagiegipskiemiałyfundamentalnienadprzyrodzonycharakter,jednakopar-
tebyłynamodeluchoroby12.Zatemnazaobserwowanymschemacienaturalnie
możliwychzjawisktowarzyszącychszerzeniusięchorobywskaliepidemicznej
czynawetpandemicznejautornatchnionyzbudowałnarracjęocharakterzecu-
downychdziałańBogaprowadzącychdowyzwoleniaIzraelitówzEgiptu.
Studiumprzypadku-zarazawczasienajazduSennacheryba
naJerozolimęwBibliiiprzekazachhistorycznych
NajazdSennacheryba13naJudęiJerozolimęmiałmiejscepodczaspanowania
królaEzechiasza14,któregozasługąbyłam.in.reformareligijnaKrólestwaJudy
(2Krl18,4-6).DlaautorówbiblijnychocalenieJerozolimy,dojakiegowtedy
doszłodziękiinterwencjiBogadziałającegoprzezswojegonposłańca”-anioła,
byłotakistotne,iżzostałoprzedstawionewStarymTestamencieażczteryrazy:
2Krl19,35-36;2Krn32,21;Iz37,37orazSyr48,2115.Wkażdymztychtekstów
12I.Friedman,J.Marr,TheExodusSyndemic.TheEpidemiologyoftheTenthPlague,„Jewish
BibleQuarterlyˮ2017,Vol.45,Iss.1,s.9.
13Sennacheryb(704-681p.n.e.)-następcaSargonaII,królasyryjski,wzmocniłswojepanowanie
wMezopotamiioraznaterenachwschodnich,nanowopodporządkowałsobieBabilonizmusił
dobanicjiMerodaka-Baladana,pokonującgowbitwiepodKisz(704p.n.e.).Wtymczasie
EgiptprowadziłwrogąwobecAsyriipolitykę,zachęcającludySyro-Palestynydobuntuwzglę-
demNiniwy.ZaistniałasytuacjaspowodowałareakcjęSennacheryba,któryw701rokup.n.e.
wyruszyłzekspedycjąkarnąnazachód.Zob.StarożytnyIzrael.OdAbrahamadozburzeniświą-
tynijerozolimskiejprzezRzymian,red.H.Shanks,Warszawa2007,s.259-273.
14Ezechiasz(716-687p.n.e.),synAchaza,królJudy,któryzawiązałkoalicjęantyasyryjską
(2Krl18,7;20,12),zaatakowałGazę,comiałowydźwiękewidentnieantyasyryjski(2Krl18,8),
przestałpłacićdaninęnarzeczNiniwy,awkonsekwencji,obawiającsięreakcjiAsyrii,przy-
stąpiłdowzmocnieniaobronnegosystemuJerozolimy(2Krl20,20;Krn32,3-5)-M.Liverani,
NietylkoBiblia.HistoriastarożytnegoIzraela,Warszawa2010,s.163-164.Ł.Niesiołowski-
Spano,K.Stebnicka,HistoriaŻydówwstarożytności.OdThotmesadoMahometa,Warsza-
wa2020,s.154-156.
15OznaczeniutegowydarzeniadlaŻydów,świadczyto,iżzupływemczasupamięćonimnie
zacierałasię,leczstawałasięjeszczeżywsza,apotwierdzeniemtegojestto,żewczasiewojen
machabejskichobrońcywiaryiobyczajówojczystychzachęcalisiędomęstwawspomnieniem
jaktoaniołPańskipobił185tys.AsyryjczykówuwrótJerozolimy(1Mch7,41;2Mch8,19;
15,22).