Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
sce11.Emigrantemichzdaniembyłten,ktowyjechałdobrowolnie12.„Środo-
wiskopolskienie
jestemigracjąwścisłymtegosłowaznaczeniu”-dowodził
AdamPragier,działaczemigracyjnyzLondynu-„emigrantamisąci,którzy
opuszczająkrajna
jakiśczaslubnazawsze,gdyżwinnymkrajumająlepsze
warunki”13.Termin„uchodŹca”nabrałtucharakterupolitycznegoiwtakim
znaczeniujestwykorzystanywtejpracy.
WSzwecjiimigrantówokreślanojakoinvandrare-coznaczy:przybysz,
imigrant.WprawdziespołecznościemigracyjnejzPolskitoniesatysfakcjono-
wało,gdyżwskazywałonaekonomiczny,aniepolitycznycharakterichobec-
nościwtymkraju14.Woleliokreślenieflykting,czyliuchodŹca,lubpoprostu
utlänning-cudzoziemiec,obcokrajowiec.
Terminy„emigrant”i„imigrant”użytesąwpowszechnymrozumieniu,
gdzieemigrantoznaczawyjeżdżającegozkraju,iwzwiązkuztymprzywo-
ływanyjestwszędzietam,gdzieowychodŹstwiemówisięwkontekściekra-
jowym,polskim15.Natomiastgdycharakterystykatejgrupydokonywanajest
zpunktuwiedzeniaprawaszwedzkiegoiobecnościwlokalnymżyciupu-
blicznym,tychsamychludziokreślasięmianemimigrantów.
Podsumowując,wpracypodejmujęsiępróbyscharakteryzowaniagru-
pyemigrantówpolskichwSzwecji,niezależnieodichprzynależnościreligij-
nejinarodowej.Rozważaniadotycząfunkcjonowaniawtymkrajuobywate-
lipolskichoraztychwszystkich,którzyopuściliPolskędobrowolnielubpod
przymusem,alenabyli
jużobywatelstwoszwedzkie.Podstawowezagadnie-
niepodejmowanewtejksiążcetopróbaodpowiedzinapytanieocharak-
terspołeczny,ekonomicznyipolitycznywychodŹstwapolskiegowSzwecji.
Wynikająztegodalszeproblemybadawcze:kwestiazorganizowaniagrupy
emigrantówzPolskiwSzwecjiistosunkuwładzszwedzkichipolskichdotej
grupy.Ponadtoistotnajestpróbaznalezieniaodpowiedzinapytaniazwiąza-
nezestosunkamiwewnętrznymiwłonietejspołecznościorazodniesieniem
doPolskizarównojakokrajurodzinnego,jakteżdowładzpolskichrządzą-
cychwojczyŹnie,którychpostępowanieniejakoskłoniłoemigrantówdopo-
zostanianaobczyŹnie.
Wzwiązkuztym,żeliczebnośćobywatelipolskichwSzwecjiznacznie
wzrosławostatnichmiesiącachwojny,okrestenstanowicezurępoczątkową
badań.Natomiastdatękońcowąwyznaczarok1980,główniezdwóchpowo-
dów.Popierwsze,strajkisierpnioweizmianasytuacjiwewnętrznejwPol-
scespowodowałynapływkolejnejfaliemigracyjnej,nazywanejczęstoso-
11ArchiwumEmigracjiPolskiej,Sztokholm,(dalejAEP),SPKSzwecja,odezwapt.Nie
zaprzestajmywalkioWolnośćOjczyzny(niedatowana).
12Czy„emigracjazwygodami”?,„WiadomościPolskie”(I),2.05.1946,nr18(281)s.4
13A.Pragier,Emigracjadziśijutro,„Polak”1946,nr40,s.2;szerzejopoglądachAdama
Pragierawtejsprawiezob.G.Szturo,KrajiemigracjawpublicystyceAdamaPragiera.Lata1945-
1956,w:Emigracjapolskawobecsowietyzacjikraju,red.R.Sudziński,Toruń2007,s.278-279.
14Czyjesteśmyinvandrare?,„WiadomościPolskie”(I),listopad1977,nr11(109),s.36.
15P.Kraszewski,Typologiamigracji,w:Migracja-Europa-Polska,red.W.J.Burszta,
J.Serwański,Poznań2003,s.12.
13