Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
RozdziałI.Niezależnośćwładzysądowniczejjakoidea
63
czejniewiązanozodseparowaniemjejorganów,ajedyniepołączeniem
jejzwładząustawodawcząlubwykonawczą.Zczasemjednaksformuło-
wanopostulatcałkowitegowyodrębnieniaorganówwładzysądowniczej,
coznalazłonajpełniejszywyrazwpoglądachOjcówZałożycielipaństwa
amerykańskiegoiwywarłoistotnywpływnakształttamtejszejkonsty-
tucji.Nakontynencieeuropejskimideaniezależnościsądownictwanie
rozwijałasięażdoprzełomuXIXiXXw.,conależywiązaćzpopularnoś-
ciąustrojumonarchiiabsolutnejiodrzuceniemideipodziałuwładzy94.
Wprawdziemożnaodnaleźćwmyślieuropejskiejpewnezrębyideinie-
zależnościwładzysądowniczej,jednakzwyklepostulatyurzeczywistnie-
niatejideiformułowanebyłynawysokimpoziomieogólności.Wtym
kontekściemożnaprzykładowopowołaćpoglądyI.Kanta.Wswoich
dociekaniachdotyczącychpaństwajakowytworuczystegorozumuautor
ten,inspirowanypoglądamiJ.J.RousseauiMonteskiusza,wskazywał,że
dlakażdegotakiegotworuapriorycznajesttriadapolityczna(łac.trias
politica),czylipowszechniezjednoczonawolawtrojakiejformie(niem.
indreifacherPerson),conawiązywałowprostdoistotyTrójcyŚwiętej95.
ZdaniemI.Kanta,triadętętworzyływładzaprawodawcza,wykonawcza
isądownicza96.Władzepaństwowe(niem.Staatsswürden)powinny
byćwzajemniepodporządkowaneizjednoczone,abyżadnaznichnie
mogłauzurpowaćsobiekompetencjiprzypisanychinnejwładzy97.Co
istotne,wkoncepcjiI.Kanta,każdawładzapowinnabyćsprawowana
przezniezależnyorganipodejmowaćtylkotakiedziałania,któresąjej
przypisane98.Autortennierozwinąłjednaktejmyśliwodniesieniudo
sądownictwa.Równieżwmyślifrancuskiejideaniezależnościwładzy
sądowniczejniestanowiłaszczególnegoprzedmiotuzainteresowania.
94
U.Seif,RechtundGerichtigkeit:DieGarantiedesgesetzlichenRichtersunddie
Gewaltenteilungskonzeptionendes17.-19.Jahrhunderts,nDerStaat”2003/1,s.110in.
95
R.M.Małajny,Trzyteorie...,s.405.Zob.równieżI.Kant,TeMetaphysicsofMorals,
Cambridge1996,s.316.
96
97
98
I.Kant,TeMetaphysics...,s.313.
R.M.Małajny,Trzyteorie...,s.405.
R.M.Małajny,Trzyteorie...,s.405.