Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
1.1.Istotapaństwafederalnego
21
turachobieginformacjijestszybki,aprocespodejmowaniadecyzjisprawniejszy.
Niezwykleważnymelementemstrukturyifunkcjonowaniawieluwspółczesnych,
unitarnychpaństwjestsamorządterytorialny.Realizujegłówniezadaniazzakresu
administracjipublicznejizaspokajapotrzebywspólnotlokalnych.Spośródwszyst-
kichinstytucjiocharakterzelokalnymjestniejakonajbliżejobywateli.Elementami
wzmacniającymipozycjęsamorząduterytorialnegosą:prawniegwarantowana
samodzielność,chroniącajegodziałalnośćprzedingerencjąorganówpaństwowych
(zwłaszczaprzedadministracjąrządową),orazosobowośćprawna.Wdoktrynie
wyróżniasięczasem–jakoszczególnąpostaćpaństwajednolitego–państwo-
miasto.Państwamitakimibyłymiasta,którychorganymunicypalnebyłyrówno-
cześnieorganamipaństwowymi(Hamburgdo1848r.,WolneMiastoKrakówczy
WolneMiastoGdańsk),zob.m.in.[Ehrlich1979,s.45;Izdebski2007,s.179-180;
Żyro2004,s.148;Społeczeństwo…2003,s.260].
subnarodowe
Władze
Państwounitarne
Władzapaństwowa
subnarodowe
Wyborcy
Władze
subnarodowe
Władze
subnarodowe
Władze
Władzapaństwowa
subnarodowe
Federacja
Wyborcy
Władze
subnarodowe
Władze
subnarodowe
Władze
Władzapaństwowa
Konfederacja
subnarodowe
Wyborcy
Władze
subnarodowe
Władze
Rys.1.2.Systemypolitycznepaństwa
Źródło:[Donovan,Mooney,Smith2011,s.29].
Pojęcie„konfederacja”pochodziodłacińskiegosłowaconfoederatio–zwią-
zek,przymierze.Niejestjednolitymtworem,aleopartymnaumowiemiędzynaro-
dowejzespoleniemniezależnychpaństw,któretozespoleniemanaceluobronę
terytoriumpaństwnależącychdozwiązkuiutrzymaniespokojumiędzypaństwami
zespolonymi.Konfederacjęcharakteryzujesłabaformaorganizacjirząducentral-
nego.Działajedyniepoprzezjednostkikonstytuującecałość,niemającbezpośred-
niejjurysdykcjinadobywatelem.Tooznacza,żekiedyrządpostanawianałożyć
podatki,możetouczynićprzezzażądanieokreślonejsumypieniędzyodposzcze-
gólnychczęściskładowych.Zkoleiczęściskładowekonfederacjinakładająpodat-
kinaswoichobywateli.Konfederacjadziałagłównieprzezróżnegorodzajukonfe-
deracjeministrów,prezydentówitp.Więzimiędzypaństwamiczłonkowskimisą
stosunkowoluźne.Doświadczeniehistorycznewskazuje,żekonfederacjesąnie-
trwałe;alboprowadządopowstaniajednegopaństwa–federacji,albodozupełne-