Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Rozdział1
Ogólnewiadomości
otoksykologii
JerzyK0Piotrowski
1010
Substancjetoksycznenaturalneisyntetyczne
Toksykologiajestnaukąotruciznachizatruciach.Wmiaręrozwoju
tejdziedzinywiedzy,wdefinicjitoksykologiiakcentujesięnoweelementy,
takiejakwykrywanietruciznwmaterialebiologicznym,oznaczanieich
wśrodowisku,wreszciedoświadczalnąocenętoksycznościnowychzwiązków
chemicznych.
Termintruciznamaznaczenieogólne,odnosisiędosubstancji,prepara-
tów,wyciągówwywołującychzatrucia.Innespotykaneterminymająznacznie
węższeznaczenie:jadoznaczatoksycznąwydzielinęzwierzątlubbakterii,
toksynatonaturalnasilnatruciznazwierzęcalubroślinna,substancja
toksycznatotruciznanaturalnalubsyntetyczna,zdefiniowanapodwzględem
chemicznym.
Zootoksyny(toksynyzwierzęce)występująuwielugatunków,począwszy
odpierwotniaków.Wśródbezkręgowcówsąonespotykanem.in.ugąbek,
jamochłonów,mięczaków,stawonogów,awśródkręgowcówwystępujączęsto
ugadów,płazów,atakżeniektórychryb.Zootoksynystanowiązłożone
zwierzęcewydzieliny,wktórychczynnasubstancjachemicznaniezawszejest
zdefiniowana.Przeważajątusubstancjebiałkowe,wtymenzymy(np.
fosfolipazy,proteazy,hialuronidazyitp.),alemogątobyćteżsubstancje
oprostszejbudowie.
Fitotoksynyznajdująsięwmaterialewielugatunkówroślin.Substancje
czynnewnichzawartesąbardzoróżnorodne,alenajbardziejtypoweto
glikozydycyjanogenne,alkaloidy,polipeptydy,atakże(podobniejakwzooto-
ksynach)białka.
Wtabeli1.1podanoprzykładystrukturchemicznychtruciznnaturalnych.
Amygdalina(gencjobiozyd)występujewwielunasionach,główniewmig-
dałach;jejtrującedziałniewynikazhydrolizydosilnietoksycznego
1.1.SUBSTANCJETOKSYCZNENATURALNEISYNTETYCZNE
21