Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
34
3.Paradygmatmetodologiczno-interpretacyjny
zarównookreślenia„przekładaudiowizualny”,jakipojęć„przekład
multimedialny”,„przekładtelewizyjny”,„przekładkinowy”.Gru-
pętychterminówuzupełniajątakżeinneokreśleniastosowanewe
wcześniejszychpublikacjachGarcarza,naprzykład„tłumaczenia
filmowe”,„przekładfilmowy”(Garcarz2006),„tłumaczenietelewi-
zyjne”czy„tłumaczeniemultimedialne”(Garcarz,Majewski2006).
Wmonografiipreferujeonpojęcie„przekładfilmowy”,zaznaczając
jednak,żewpublikacjachnaukowychstosowanyjestrównieżtermin
„przekładaudiowizualny”(Garcarz2007:117).
Adamowicz-Grzyb(2013)zatytułowałamonografięTłumaczenia
filmowewpraktyce.NiecoinneterminypromujePlewa(2015:8),mia-
nowicie„translacjafilmowa”i„translacjaaudiowizualna”,choćiona
podkreślafakt,żetenrodzajtłumaczeniafunkcjonujewPolscepod
nazwą„przekładaudiowizualny”.Wdalszejczęścipublikacjibadacz-
kaproponujerównieżstosowaniewspomnianychterminówwliczbie
mnogiej,awięc„translacjeaudiowizualne”,wceluzaakcentowania
różnorodnościposzczególnychtypówtegotłumaczenia(Plewa2015:50).
Rozróżnieniamiędzyterminami„przekładfilmowy”i„przekład
audiowizualny”zdająsiędokonywaćChrobakiGórnikiewiczwserii
„MiędzyOryginałemaPrzekładem”.Wstępdonumeruzatytułowa-
negoTłumaczwświecieobrazówrozpoczynasięsłowami:
Niniejszynumerzamykakrótkąserię(numer22:Przekładsceniczny:
dramat,opera,piosenka;numer23:Oprzekładziefilmowym)poświęco-
nąprzekładowiaudiowizualnemu.[…]Numer25wprowadzanascenę
najmłodszegatunkiaudiowizualne:komiks(ponadstuletni)iopołowę
młodszągręwideo(Chrobak,Górnikiewicz2014b:7).
Ztegostwierdzeniaorazztreściartykułówwposzczególnych
numerachwspomnianejseriimożnawnioskować,że„przekładau-
diowizualny”stanowiterminnadrzędnywstosunkudo„przekładu
filmowego”,obejmująctakżemiędzyinnymitłumaczeniesztukte-
atralnych,piosenek,komiksów,gierwideo.Samopojęcie„przekład
filmowy”nieograniczasiętutajjednakwyłączniedofilmów,ponie-
ważwtomieOprzekładziefilmowymmożnaznaleźćrównieżartykuł
poświęconytłumaczeniuserialu.Relacjęhiperonim–hiponimmożna
zauważyćuPalion-Musioł(2012:96),któraogólniepiszeo„przekła-
dzieaudiowizualnym/tłumaczeniuaudiowizualnym”,awodniesie-
niudokina–o„tłumaczeniufilmowym”.
Podobnąniespójnościąterminologicznącechująsiętakżepubli-
kacjewobcojęzyczne.Wjęzykuniemieckimstosujesięokreślenia
ekwiwalentnedopolskiego„przekładu/tłumaczeniaaudiowizu-
alnego”,mianowicieaudiovisuelleÜbersetzung(Nageletal02009;
CuéllarLázaro2013;Korycińska-Wegner2013;Kaindl2016;Kaun-
zner2016)/audiovisuellesÜbersetzen(naprzykładJüngst2008;
Jüngst2010;Nardi2016)/audiovisuelleTranslation(naprzykład