Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Niniejszaksiążkadotyczynaszkicowanegopowyżejkompleksuza-
gadnieńiodnosisiędofunkcjonującegowdyskursiepublicznymsprzę-
żeniapomiędzypoglądamiokreślanymimianemteoriispiskowychate-
zamiotym,czymtepoglądywłaściwiesą.Obierająctęperspektywę,
możemydostrzec,żeobazjawiska-teoriespiskoweiteorieoteoriach
spiskowych-sąkonstruktamipowstałymiwokreślonymczasieiwa
-
runkachspołecznych.Ztegopowoduniewystarczyjedyniescharakte-
ryzowaćteoriispiskowychaktualniepopularnychwPolsce.Konieczne
jestrównieżprześledzeniesposobówkonstruowaniateoriispiskowej
jakokategoriiopisowejużywanejdookreśleniapewnychkontrowersyj-
nychtwierdzeń.Analizawypowiedzipublicystówinaukowcówkryty-
kującychzwolennikówteoriispiskowychjestwięcniemniejważnaniż
analizapoglądówuznawanychzaspiskowe.
Wdyskursachpublicystycznymiakademickimfunkcjonujewiele
bliskoznacznychpojęćopisującychprzekonaniaoistnieniuzłowrogie-
gospiskuwymierzonegoprzeciwdobruwspólnemu.Opróczteoriispi-
skowychpiszesię,międzyinnymi,ospiskowejteoriispołeczeństwa,
policyjnejwizjidziejów,styluparanoicznym,paranoipolitycznej,kon-
spiracjonizmie,kulturzekonspiracjiczyspiskologii.Napoziomieję-
zykapotocznegopojęciatemająwzasadziesynonimicznycharakter
iwszystkiemogąposłużyćdookreśleniafałszywychprzekonańoist-
nieniujakiejśzmowy.Jednakniektórzyautorzyużywającyposzczegól-
nychpojęćwdyskursieakademickimnieraznadająimniecoodmien-
neznaczeniaalboinaczejrozkładająakcenty.Różnicetesąomówione
wpierwszejczęściksiążki,gdziezrekonstruowanyzostałrozwójaka-
demickiejrefleksjinadzagadnieniemodjejpoczątkówwpołowieXX
wieku.Katalogużywanychokreśleńuzupełniajątytułowenarracje
spiskowe.Pojęcietopojawiłosięwkilkupracachakademickich,ale
badaczenigdybliżejgoniezdefiniowaliiużywalijedyniejakosynoni-
mudlawiodącychokreśleńomawianegozjawiska.Moimzdaniemjed-
nak,używaniepojęciannarracjespiskowe”pozwalauniknąćniektórych
ułomnościbardziejpopularnychokreśleń,aponadtopozwalauchwy-
cićistotnecechybadanychzjawisk,którewewcześniejszychujęciach
niezostaływyeksponowane.Przeznarracjespiskowe,najogólniejrzecz
biorąc,rozumiemopowieściwyrażająceprzekonanie,że-wbrewroz-
powszechnionympoglądom-zasadniczeinformacjedotyczącespraw
12