Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
zbrodniąskierowanąprzeciwkowspólnejnaturzewszystkichistotżywych,aduszazo-
staładanaczłowiekowiwdepozytprzezBoga,dlategowięcten,ktojąodrywaodciała,
popełniaczynzły21l
NajsłynniejszyprzypadeksamobójstwauŻydówmiałmiejscew73rl,kiedytowoblę-
żonejtwierdzyMassada960osóbodebrałosobieżycie,niechcącpoddaćsięRzymianoml
Bylitowwiększościczłonkowienowejpartii,którąFlawiuszokreślamianemnczwartej
filozofii”
lUważalisięzaprawdziwychobrońcówprawainarodowegożycialudużydow-
skiegolZbliżalisięzewzględunapoglądyreligijnedofaryzeuszów,zktórychgronasię
wywodzililOdmiennebyłyjednakichpoglądypolityczne,azwłaszczapoglądoniedo-
puszczalnościwszelkiegoobcegopanowanianadŻydami22l
2.Samobójstwowświętychksięgachżydowskich
WjudaizmieżyciemanajwyższąwartośćlTalmudstwierdza,żewszyscypochodzi-
myodjednejosobylDlategoteżniszczącjednożycie,niszczysięwrzeczywistościcały
światlUratowaniejednegożyciajestjednoznacznezuratowaniemcałegoświatalŻydzi
wierzą,żeBógjeststwórcąwszystkiego,awięcwyłączniedoniegonależydecyzja,kiedy
jakaśosobapowinnajużumrzećlSamobójstwojestdlażydówsprzeczneznauczaniem
PismaŚwiętegolŻyciejestdlanichtakbardzocenne,żejestzabronioneczynieniecze-
gokolwiek,comogłobyprzyspieszyćśmierć,nawetwceluuniknięciacierpienialPrawo
żydowskiezabraniawięceutanazjiijakiejkolwiekinnejpomocywprzyspieszeniuczyje-
gośzgonu,uznającjezazabójstwolŻycieosobyludzkiejnienależydoniejsamej,aledo
Tego,ktojeczłowiekowidał,itylkoOn,Bóg,możedomagaćsiętegożyciazpowroteml
Pozbawieniekogokolwiekżycia,nawetztakiegopowodujakmiłosierdzie,jestinterwen-
cjąwrzeczywistość,którawykraczapozatenświatlWprzypadkujednak,gdyśmierćma
wkrótcenastąpić,jestcałkowiciepewnaiżyciejesttylkozachowywanewsposóbsztucz-
ny,prawożydowskiepozwalanaprzerwaniestosowaniaśrodkówmającychnacelutylko
utrzymanieprzyżyciuosobywceluprzedłużeniajejstanuwegetacjil
Chociażsamobójstwojestzabronione,Biblianietłumipragnieńsamobójczychifak-
tycznieonesąwymienionewtekścieiadresowaneprzezBogalNależądonichokrzykRe-
beki:nJestemznużonamoimżyciemlllcodobregoprzyniesiemimojeżycie”(Rdz27:46);
oświadczenieMojżesza:nJeślimitozrobisz,zabijmnie”(Liczb11:14);prośbaEliasza:
nionbłagałsamegosiebie,abymógłumrzećlllipowiedziałdość,teraz,Panie,zabierz
mojeżycie”(KróllI,19:4);oświadczenieHioba:nMojaduszawolałabyudusićsięiumrzeć
niżtekości”(Job7:15)l
Święteksięgiżydowskieikomentarzedonichprzedstawiająbardzozłożonepodejście
dosamobójstwalWystępujewnichkategorycznyzakazsamobójstwa,aletakżeobowią-
zekpoddaniasięśmierciwchwili,gdypojawisięzewnętrznyprzymusprzekroczenia
praważydowskiego,którestanowiistotęwiarylMędrcyTalmudupokazalipsychologicz-
neiempatycznezrozumieniesamobójczegostanuumysłu,leczsurowopotępilisamo-
bójstwoinałożylikaręzatenczyn,odmawiającpewnychreligijnychrytuałówzmarłyml
Jednakżeprawożydowskietraktujesamobójstwowsposóbminimalistycznyibardzo
rzadkosięzdarza,żeczyjaśsamobójczaśmierćjestokreślanajakosamobójstwolWłaści-
wadlatakiegopodejściajestpróbaoszczędzeniarodziniedalszychcierpień,wyrażenie
21GlWilliams,Świętośćżycia...,sl239l
22WlTyloch,ReligiastarożytnychŻydów[w:]Zarysdziejówreligii,Warszawa1968,sl420l
135