Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
RozdziałI.
Problemypracywpedagogicepracy
19
pracyludzkiejjakoaktywności,któraskutkujewymiernymispołecznieko-
rzyściamiwycenianyminarynkuwpostacidochodu19.
ZkoleiWładysławJacher,opierającsięnatekstachśw.TomaszazAkwi-
nu,proponujenastępującądefinicjępracy:„pracatowysiłekpsychofizyczny,
twórczy,celowy,świadomyosobyludzkiejwdążeniudodobra,posiadający
znaczeniespołeczne”20.Wprzytoczonymujęciupracaludzkamacharakter
ogólny,możejednakzawieraćwsobieiteelementy,któremożnaspotkaćwe
współczesnychdefinicjachpracy.
Wrozumieniufilozoficznym,zdaniemJerzegoW.Gałkowskiego,„praca
jesttoaspektaktywnegozachowaniasięczłowiekawobecświata,podlegający
normowaniumoralnemu,wynikającyzjegoniesamowystarczalnościprzeja-
wiającejsięwpotrzebach,realizowanywludzkimczyniewcelupodporządko-
waniasobieświatadlapośredniegozaspokojeniapotrzeb,powodującyrozwój
człowieka,amającycharakterambiwalentny”21.
Wwieluencyklopediachisłownikachpodhasłem„praca”,wznaczeniu
filozoficznym,cytowanesąpoglądyKarolaMarksa,wedługktórego„praca
todziałanieuzewnętrzniająceczłowiekaijednocześnietworząceosobęludz-
ką,pojmowanątujakoodbiciezachodzącychhistoryczniestosunkówspo-
łecznych,któresąkształtowaneprzezczłowiekaisamegozkoleikształtują.
Procesówumożliwiasamorealizacjęosobyludzkiej”22.Filozoftentwierdził
również,że„pracajestprzedewszystkimprocesemzachodzącympomiędzy
człowiekiemaprzyrodą.Wprocesietymczłowiekswymwłasnymczynem
doprowadzadowymianymateriizprzyrodą,regulujeikontrolujetęprzemia-
nę.Wobecmateriiprzyrodzonejwystępujeonsamjakojednazsiłprzyrodzo-
nych.Wprawiawruchsiłyprzyrodzone,należącedojegociała,jakramiona
inogi,głowęiręce,ażebyprzyswoićsobiematerięprzyrodzonąwpostaci
przydatnejdlaswegożycia.Oddziaływującswymiporuszeniaminaprzyrodę
zewnętrzną–zmieniającją,człowiekzmieniazarazemjąiswojąwłasnąna-
turę”23.Ujmującogólnieistotępracy,K.Markspisał:„procespracytaki,
jakgotuprzedstawiliśmywjegoprostychiabstrakcyjnychmomentach,
19Por.Encyklopediasocjologii,t.III,O–R,red.H.Domański,OficynaNaukowa,Warszawa
2000,s.175.
20W.Jacher,MyślTomaszazAkwinuopracyludzkiej[w:]Praca.Gospodarka.Społeczeń-
stwo.StudiaiszkicesocjologicznededykowaneProfesorJolancieKulpińskiej,red.K.Dok-
tór,K.Konecki,W.Warzywoda-Kruszewska,WydawnictwoUniwersytetuŁódzkiego,Łódź
2003,s.122.
21J.W.Gałkowski,Pracaiczłowiek...,dz.cyt.,s.295.
22A.Podsiad,Słownikterminówipojęćfilozoficznych,InstytutWydawniczy„Pax”,Warszawa
2000,s.658–659.
23Cyt.za:T.Pszczołowski,Małaencyklopediaprakseologiiiteoriiorganizacji,ZakładNarodo-
wyim.Ossolińskich,Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk1978,s.12.