Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Powtórzenia
49
6.Powtórzenia
LekturaPięcioksięgupozwalazauważyćbeztruduwielepowtórzeńzarówno
wformieprzekazaniadwóchlubwięcejwersjitejsamejtradycji,jakinapięćoraz
sprzecznościwramachjednegoopowiadania.Analizadiachronicznatłumaczyte
zjawiskaróżnorodnościąźródeł/szkółteologicznych,tradycjiiwielościąredakcji
obecnychwPięcioksięgu.Zpunktuwidzeniaanalizysynchronicznejtakiezjawi-
skapostrzegaćnależyjednaktakżejakointencjonalneubogacenienarracjiiteo-
logicznegowydźwiękuposzczególnychjejetapów.Nietrudnodziśrozróżnićdwie
wersjeopisustworzenia(Rdz1,1-2,3;2,4-3,24),trzywersjezzastosowaniem
motywunżona-siostra”(Rdz12,10-20;20,1-18;26,1-11),dwiewersjeodejścia
HagarzdomuAbrahama(Rdz16,1-14;21,9-21),powołaniaMojżeszaiobjawie-
niaimieniaJhwh(Wj3,1-4,18;6,2-7,7),opowiadaniaomannieiprzepiórkach
(Wj16;Lb11,4-35)orazopowiadaniaowodachMeriba(Wj17,1-7;Lb20,1-
13).Niemożnapominąćtakżezasadniczychróżnicmiędzytymiwersjami,co
słuszniepodkreślasięwewspomnianejanaliziediachronicznej.Zauważasięje
także,porównująclistęgenealogicznąKainaiSeta(Rdz4,17-19;5),etiologię
nazwyBeerSzeba(Rdz21,22-32;26,26-33),Betel(Rdz28,19;35,15),etiologię
ustanowieniasędziów(Wj18,13-26;Lb11,10-17.254-30;Pwt1,9-18),tradycję
oNamiocieSpotkania(Wj33,7-11;Lb11,16-17.24-30;12,4-10;Pwt31,14-15.23
orazWj35-31;35-40;Kpł;Lb1-8)czydwiewersjekarydlaMojżesza(Lb20,12;
27,13-14;Pwt32,50-51orazPwt1,37).
Takichnapięćniebrakujerównieżwramachjednegoopowiadania.Przy-
kładamimogąbyć:opowiadanieopotopie(Rdz6-9),początekhistoriiJózefa
(Rdz37),opowiadanieoprzejściuprzezMorzeSitowia(Wj14),wydarzenia
związanezodkryciemwyjątkowościszabatupodczaspierwszegocuduzmanną
(Wj16)czynieudanapróbawejściadoKanaanu(Lb13-14)59.
Redaktorzybiblijnizachowaliteróżnetradycjenietylkozszacunkudla
przodków,poktórychjeodziedziczyli,aletakżezpowodówteologicznych.
Różnewersjepozwalająbowiemlepiejrozłożyćakcentywteologicznymprze-
słaniucałościdzieła.Przykłademjesttupodwójnasekwencjawędrówkiprzez
pustynię(Wj16-18;Lb11-21),gdziedwiewersjewieluzachodzącychtam
59Por.EinleitungindasAlteTestament,red.E.Zenger(Stuttgart,Berlin,Köln31998)88-91;
J.L.Ska,Introduzione,67-90;J.Lemański,Pięcioksiągdzisiaj,70-86;A.Nahkola,DoubleNar-
rativesintheOldTestament.TheFoundationsofMethodinBiblicalCriticism(BZAW290)(Ber-
lin2001).