Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
2.
3.
4.
zkierunkówtegopoznania,naktórykładzieszczególnynacisk,wymienionejest:
„obiektywne,fizjologicznebadaniemożliwościwyładowaniaagresywnościwjej
pierwotnejpostacinaobiektachzastępczych”(K.Lorenz,1966;s.306).
„Poszukiwanietakzwanejsublimacjizzastosowaniemmetodpsychoanalizy”.
„Promowanieosobistychznajomościoraz,jeślitomożliwe,przyjaźnimiędzy
poszczególnymiprzedstawicielamirozmaitychideologiiczynarodów”.
„Czwartymibyćmożenajważniejszymśrodkiem,którynależyprzedsięwziąć
natychmiast,jestrozumneiodpowiedzialneukierunkowaniezapału”–toznaczy,
pomoc„młodejgeneracji[…]wodnalezieniuspraw,którymwartosłużyć
wdzisiejszymświecie”.
Przyjrzyjmysiętemuprogramowipunktpopunkcie.
Lorenzwypaczasensklasycznego„poznajsamegosiebie”–nietylkotak,jak
rozumielijeGrecy,alerównieżznaczenia,jakienadałmuFreud,dlaktóregowszakcała
teoriaiterapiapsychoanalitycznawspierałysięnasamowiedzy.DlaFreudasamowiedza
oznaczauświadamianiesobienieświadomego;procestenjestnajtrudniejszyzmożliwych,
napotykabowiemenergięoporu,zapomocąktóregonieświadomośćbronisięprzez
próbamiuświadomienia.SamowiedzawsensieFreudaniejestrezultatemprocesu
wyłącznieintelektualnego,leczrównoczesnychprocesówafektywnych,jaktobyłojuż
wcześniejuSpinozy.Niejestwięcjedyniewiedząrozumu,leczrównieżwiedząserca.
Poznawaniesamegosiebietożsamejestzewzrastającymwglądem,intelektualnym
iemocjonalnym,wdotychczasskryteobszarywłasnejpsyche.Tenprocesmożetrwaćlata
całewprzypadkuosobychorej,którapragniezostaćwyleczona,orazcałeżycie
wprzypadkuosoby,którapoważniedążydostaniasięsobą.Wrezultacietegoprocesu
wzrastailośćenergiiżyciowej,ponieważjejrezerwyuwalnianesąodzadania
podtrzymywaniawypartego;stąd,wimwiększymstopniuczłowiekpozostajezwiązany
zeswąwewnętrznąrealnością,tymbardziejjestprzytomnyiwolny.Zdrugiejstrony,to,
coLorenzrozumieprzez„poznajsamegosiebie”,jestczymścałkowicieodmiennym;jest
towiedzateo
re
tycznadotyczącawydarzeńewolucji,awszczególnościinstynktownej
naturyagresji.AnalogonemLorenzowskiegopojęciasamowiedzymogłabybyćczysto
teoretycznawiedzanatematFreudowskiegoinstynktuśmierci.Wrzeczysamej,
postępująckonsekwentniewmyślrozumowaniaLorenza,psychoanalizajakoterapia
winnapolegaćnalekturzezebranychdziełFreuda.Przychodzitunamyślstwierdzenie
Marksa,żejeśliktoś,ktoznaprawograwitacji,wpadniedogłębokiejwody,niepotrafiąc
pływać,tojegowiedzanieuchronigoprzedutonięciem.Jaktomówichińskie
przysłowie:„Lekturaprzykazańnikogonieuczynilepszym”.
Lorenznierozwijadrugiegozeswychprzepisów,mianowiciesublimacji;wkwestiizaś
trzeciego,awięc„promowaniaosobistychznajomościoraz,jeślitomożliwe,przyjaźni
międzyposzczególnymiprzedstawicielamirozmaitychideologiiczynarodów”
–stwierdza,żejesttoplan„samonarzucającysię”.Nawetlinielotniczereklamująpodróże
międzynarodowejakoprzyczynekdopokoju;niestetyprzekonanie,żeznajomośćosobista
pełnifunkcjęosłabianiaagresji,niejestprawdziwe.Istniejemnogośćdanych
świadczącychprzeciwkoniemu.BrytyjczycyiNiemcymielibardzodobrekontaktyprzed
rokiem1914,jednakżepowybuchuwojnyichwzajemnanienawiśćbyłaprzerażająca.
Istniejejeszczebardziejwymownydowód.Jestpowszechniewiadome,żeżadnawojna
międzypaństwaminieujawniatylenienawiściiokrucieństwajakwojnadomowa,
wktórejprzecieżobiewalczącestronydobrzesięznają.Czyfaktbliskiejznajomości