Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Ślinajestroztworemwodnym(wodastanowi99%jejobjętości)zawierającymliczne
związkiorganiczneinieorganiczne.Obokamylazyślinazawierarównieżlipazęję-
zykowąwydzielanąprzezsurowiczegruczołyvonEbnerazlokalizowaneupodstawy
brodawekokolonychiliściastychbłonyśluzowejgórnejpowierzchnijęzyka.Pozaen-
zymamiwskładślinywchodzą:innebiałkam.in.owłaściwościachodpornościowych,
bakterio-igrzybobójczych(lizozym,laktoferyna,defensyny,laktoperoksydaza,hista-
tyny,immunoglobulinywydzielniczeklasyA-sIgA),naskórkowyczynnikwzrostu,
którypobudzapodziałykomórkoweiprzyspieszagojeniesięuszkodzeńbłonyśluzo-
wej,drobnezwiązkiorganiczne(glukoza,mocznik),składnikisurowicykrwi(witami-
ny,hormonysteroidowe,np.kortyzol)orazjonynieorganiczne(Cl-,któreaktywują
amylazyślinowąitrzustkową,Na+,K+,J-orazjonyHCO
3
-warunkująceodczynśliny).
Wydzielanieślinynastępujewsposóbciągły,aletopodstawowejestniewielkie
(0,1ml/minwczasiesnu,0,32ml/minwciągudnia).Sekrecjaślinyzwiększasię
do4-5ml/minpopobudzeniugruczołówślinowychnadrodzenerwowej,wtym
odruchowej,np.nawidok,smakizapachpokarmulubwczasiejegożucia.Pobu-
dzenieczęściprzywspółczulnejukładuautonomicznegozwiększawydzielanieśli-
nywodnistejbogatejwenzymyielektrolity,aubogiejwmucyny,pobudzeniezaś
częściwspółczulnejzwiększawydzielanieślinybogatejwmucynyilepkiej.
Średniowciągudobywydzielanejest0,5-1lśliny.
Nawilżaonarozdrobnionecząstkipokarmu,ułatwiaichzlepianieiformowaniekęsa
pokarmowego,anastępniejegopołykanie.Składnikiowłaściwościachbakteriobój-
czychibakteriostatycznychstanowiączęśćtzw.barierychemicznejzaliczanejdome-
chanizmównieswoistychzapewniającychochronęprzewodupokarmowegoiorgani-
zmuprzedrozwojemidostaniemsiędokrwidrobnoustrojówchorobotwórczych.
Ślinaułatwiatakżeusuwanieresztekpożywieniaspomiędzyzębów,copozbawia
bakteriesaprofityczne(m.in.LactobacillusacidophilusiStreptococcusmutans)pożyw-
kiizapobiegademineralizacjiszkliwaorazrozwojowizmianpróchniczychzębów.
Ponadto,ślinanawilżaizapobiegawysychaniuorazuszkodzeniommechanicznym
błonyśluzowejjamyustnej,gardłaiprzełyku.
Procesżuciakończysięuformowaniemkęsapokarmu,któryjestnastępniepołykany.
Wprocesietymwyróżniasiętrzyfazy:
»ustną(przesunięciekęsapokarmuwkierunkugardładziękiruchom
języka),
»gardłową,
»przełykową.
Gdypokarmdostajesiędogardła,wjegomięśniachokrężnychindukowanesą
nadrodzeodruchowejskurczeperystaltyczne(tzw.robaczkowe),któreprzesuwają
Układpokarmowy–budowa,funkcje,regulacjadziałania
13