Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
20
2.Podstawygenetykiigenomiki
2.2.3.2.Mitoza
Podziałkomórkisomatycznej,wktórymzjednejtworzą
siędwieidentycznegenetyczniekomórki,jestnazywany
mitozą.Wczasiemitozyzchromatydkażdegochromosomu
powstająchromosomypotomne,dziękiczemukomórki
potomnezachowujątakąsamąliczbęchromosomówjak
komórkamacierzysta.
Komórkieukariotycznedzieląsięcyklicznie(ryc.2.11).
KażdypodziałkomórkipoprzedzasyntezaDNA,podczas
Rycina2.11.Schematcyklukomórkowego.G1-faza
spoczynkowa,trwająprzygotowaniadosyntezyDNA,
S-fazareplikacjiDNA,G2-fazaspoczynkowa,trwają
przygotowaniadoorganizacjimateriaługenetycznego,
M-fazapodziałowa
którejnastępujepodwojeniejegoilościwkomórce(fazaS
syntezyDNAtrwającaokoło8godz.).Okres,wktórymcały
genomzostajepodwojony,trwaokoło4godzinijestnazy-
wanyfaząG2(ang.gap).Fazapodziałumitotycznego(M)
trwaniespełna1godzinę,poczymnastępujeinterfaza(G1)
wykazującabardzozróżnicowanądługośćtrwania.
Komórki,któreniebędąsięjużdzielić,pozostająwfazieG0.
Wprzebiegumitozymożnawyróżnićczteryfazy
(ryc.2.12).Wpierwszej(profaza)wjądrzenastępujestop-
niowaspiralizacjaikondensacjachromatyny,chromosomy
stająsięwidoczne.Każdyznichjestprzyczepionydookre-
ślonegomiejscabłonyjądrowejiskładasięzprzylegających
dosiebiechromatydsiostrzanychpołączonychwcentrome-
rze.Zanikabłonajądrowa.Wdrugiej(metafaza)chromo-
somyosiągająnajwiększystopieńkondensacji,wędrujądo
płaszczyznyrównikowejkomórkiiformująpłytkęmetafa-
zową.Powstajewrzecionomitotyczne.Wtymstadiumnaj-
łatwiejszajestanalizaliczbyistrukturychromosomów,co
wykorzystujesięwbadaniachcytogenetycznych.Wpóźnej
metafazienastępujepodziałcentromerówioddzielenieod
siebiechromatydsiostrzanychchromosomów.Wnastępnej
fazie(anafaza)chromatydywędrujądoprzeciwległychbie-
gunówkomórki,stającsięchromosomamipotomnymi.
Wkońcowymetapiepodziału(telofaza)zostajeodtworzona
błonajądrowa.Następujepodziałcytoplazmyipowstają
dwiekomórkipotomnezawierającepo46chromosomów
(każdyznichskładasięzjednejchromatydy).Wnowo
powstałychkomórkachzachodząprocesyodwrotnedo
obserwowanychwczasieprofazy.Chromosomyulegają
dekondensacjidointerfazowejpostacichromatyny.
Rycina2.12.Schematpodziałumitotycznegokomórki(naprzykładziedwóchparchromosomów).Chromosomyodjednego
zrodzicówzaznaczononaczarno,oddrugiegosąjasne