Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
RozdziałI.Zasadyodpowiedzialnościkarnej
Art.2
6.Nagruncieart.2rodzisięwątpliwość,czyprzyjętawtymprzepisieregulacjadotyczy
tylkozasadobiektywnegoprzypisywaniaskutkustanowiącegoznamięprzestępstwa
materialnego,czyteżnależyjąodnosićdoskutkustanowiącegowogólepodstawę
odpowiedzialnościkarnej.Wszczególnościchodzioodpowiedzialnośćzanieprze-
szkodzeniewpopełnieniuprzestępstwaprzezosobytrzecie.Wydajesię,żeregulacja
art.2stanowipodstawęwtakimwypadkuprzyjęciajedynieodpowiedzialnościzado-
puszczeniedonastąpieniaskutkuspowodowanegoprzezosobętrzecią,czylinaogól-
nychzasadachprzypisywaniaprzestępstwamaterialnego.Sprawcyzaniechaniamusi
byćprzypisanyskutekspowodowanyprzezosobętrzeciąjakowynikjegobezprawnego
naruszeniaobowiązkugwaranta.Niejestnatomiastmożliweoparcienaart.2odpo-
wiedzialnościzasamonieprzeszkodzeniewdokonaniuczynuzabronionego.Przema-
wiazatymtakżeszczególnaregulacjaprzyjętawart.18§3odnośniedopomocnictwa
przezzaniechanie.Nieprzeszkadzającypopełnieniuprzestępstwaprzezosobętrzecią,
wbrewprawnemu,szczególnemuobowiązkowizapobieżeniaprzestępstwu,odpowia-
dazapomocnictwo,chybażemożnamunapodstawieart.2przypisaćskutekstano-
wiącyznamięprzestępstwaskutkowego(zob.postanowienieSNzdnia17listopada
2005r.,IIKK218/05,OSNKW2006,nr2,poz.17,orazwyrokSAwKrakowiezdnia
29maja2007r.,IIAKa80/07,Prok.iPr.-wkł.2007,nr12,poz.26;zob.Ł.Pohl,Isto‑
ta…,s.79in.).Należyztegowyciągnąćwniosek,żeodpowiedzialnościkarnejzasamo
nieprzeszkodzeniepopełnieniuczynuzabronionegoprzezosobętrzeciąpodlegaosoba
zobowiązanadozapobieżeniaczynowizabronionemutylkowprzypadkuwystąpie-
niapojejstroniezamiaru(zuwaginatreśćart.18§3).Nieumyślnedopuszczenie
rodzićmożetylkoodpowiedzialnośćkarnąnapodstawieart.2,gdyzachodzimoż-
liwośćobiektywnegoprzypisaniaskutkustanowiącegoznamięprzestępstwaskutko-
wegoigdyzachodziłszczególny,prawnyobowiązekzapobieżeniawystąpieniuskutku
(zob.J.Kulesza,Kwalifikacja…,s.141in.;tenże,Oodpowiedzialności…,s.44in.).
1.3.naturazaniechania
7.Zaniechaniejestcharakterystykąludzkiegozachowaniaprzezstwierdzenie,żeak-
tywnośćczłowiekabędącaistotązachowaniasięnacechowanajestbrakiemokreś-
lonychruchówwspodziewanymkierunku.Zaniechanieniejestwięcpoprostubez-
czynnością,leczjestcechąludzkiejaktywnościspostrzeganąwkontekścieotoczenia
naskutekoczekiwań,któreztąaktywnościąwiążenormaprawnachroniącadobro
prawne.Tacechaludzkiejaktywnościmożeprzesądzićozgodnościzachowaniazty-
pemczynuzabronionego.Taksiędziejewprzypadkuprzestępstwbezskutkowych
zzaniechania,wktórychopisustawowywskazujenabrakruchuwspodziewanym
kierunku(np.nnieudzielapomocy”).Wwypadku,októrymmowawart.2,zanie-
chanieodpowiadającetypowiczynuzabronionegocharakteryzującegoprzestępstwo
skutkowepolegananiepodjęciuniezbędnychczynnościprowadzącychdozapobieg-
nięciaopisanemuwustawieskutkowi.Przedstawionetustanowiskoodbiegaznacznie
AndrzejZoll
89