Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
środkówestetycznychorazliteraturajakomediumpamięcizbiorowej:medial-
nośćtekstówliterackichiichfunkcjawtworzeniuorazprzekazywaniupamięci
zbiorowej62.
Dlategoteżdlaukierunkowanegokulturoznawczoliteraturoznawstwaistot-
nymwyzwaniemstajesięostatni,najmniejdotejporyzbadanypunktpowyższe-
gopodsumowania,azatembadanieróżnorodnychpowiązańiwspółzależności
międzydziełamiliterackimiazjawiskamikulturowymipamięciitożsamości.
Istotnejestprzytymzwrócenieuwaginaniejakopodwójnąrolęliteraturyjako
mediumpamięcioraztożsamości.Zjednejstronynależyuwzględnićszczegól-
ne,właściwetylkoliteraturześrodkiartystyczne,zapomocąktórychliteratura
wyraża,tematyzujeiproblematyzujeobrazyorazwersjeprzeszłościiwspółczes-
ności,zdrugiejstronyniezmiernieistotnajestrównieżaktywnarolaliteratury
jakowspółtwórcywspółczesnychiprzyszłychwzorcówpamięcioraztożsamo-
ści,zauważająautorzywewstępiedoLiteratur–Erinnerung–Identität:The-
oriekonzeptionenundFallstudien63.Niebezznaczeniasąprzytymtakżeśrodki
literackiegowyrazuwspólnedlaliteraturyiinnychmediówpamięcizbiorowej:
tworzeniewyrazistychfigur,punktówpamięci,atakżenadawaniesensupoprzez
narrację64.
OpróczwspomnianychjużAstridErll,MarionGymnichorazAnsgaraNün-
ningaimplikacjamitejproblematykidlabadańliteraturoznawczychzajmujesię
międzyinnymiDonaldE.Polkinghorne,trafniewypunktowująccharakterystycz-
necechyliterackiejnarracjihistorycznej.WedługPolkinghorne’anależądonich
rekonstrukcja,dziękiktórejtworzonapodczasnarracjifabułaumożliwiaosiąg-
nięciespójnościtekstu,jakrównieżupraszczanie,ponieważrzeczywisteżycie
jestowielebardziejskomplikowaneniżhistorie,któreonimopowiadają.Ztych
topowodówpodczasprocesunarracjipojawiająsięzjednejstronypomijanie
niektórychdetali,czylikondensacja,zdrugiejzaśstronyelaboracjaiuwypukla-
nieszczegółów.Równocześnieprzeprowadzanajestmającaułatwićzrozumienie
racjonalizacjaorazwykorzystywanesądostępnewątkikulturowe,któreinterpre-
tująinadająznaczenie65.
WewstępiedotomumateriałówkonferencyjnychLiteratureasCulturalMe-
moryJohnMiltoniLievenD’Hulstzwracająuwagęnaskomplikowanąproble-
62Por.AstridErll,AnsgarNünning,GedächtniskonzeptederLiteraturwissenschaft:EinÜber-
blick,w:AstridErll,MarionGymnich,AnsgarNünning(red.),Literatur–Erinnerung–Identität:
TheoriekonzeptionenundFallstudien,s.3–27,tus.4.
63Por.AstridErll,MarionGymnich,AnsgarNünning,Einleitung:LiteraturalsMediumder
RepräsentationundKonstruktionvonErinnerungundIdentität,w:ciż(red.),Literatur–Erinnerung
–Identität:TheoriekonzeptionenundFallstudien,s.III–IX.
64Por.AstridErll,Gedächtnisromane.LiteraturüberdenErstenWeltkriegalsMediumengli-
scherunddeutscherErinnerungskultureninden1920erJahren,s.5.
65Por.DonaldE.Polkinghorne,NarrativePsychologieundGeschichtsbewußtsein:Beziehungen
undPerspektiven,w:JürgenStraub(red.),Erzählung.IndentitätundhistorischesBewußtsein:Die
psychologischeKonstruktionvonZeitundGeschichte.Erinnerung,Geschichte,Identität,Frankfurt
amMain:Suhrkamp1988,s.12–45,tus.24–28.
26