Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
RozdziałII.Jurydyzacjaideiniezależnościwładzysądowniczej
71
niesprawiedliwości.Każdyobywatelmaprawobyćsądzonyprzeztak
wolnych,bezstronnychiniezawisłychsędziów,jakuznatowiększość
ludności.Nietylkowięcdlazapewnienianajlepszejpraktyki,aledla
zabezpieczeniaprawluduikażdegoobywatela,sędziowienajwyższego
sądupowinnipełnićswojefunkcjetakdługo,jakdługozachowują
siędobrze,anadtopowinnimiećzapewnionegodnewynagrodzenie,
ustaloneprzezobowiązująceprzepisy”34.
Najpełniejszymwyrazemjurydyzacjiideiniezależnościsędziowskiej
wStanachZjednoczonychsąrozwiązaniakonstytucyjne.Jakpodkreśla
siębowiemwliteraturze,konstytucjaUSAz1787r.zapewniłaznacznie
szerszegwarancjeniezawisłościsędziowskiejniżkonstytucjestanowe35.
Gwarancjeteprzewidzianesąwart.II§2akapitdrugiiart.III§1kon-
stytucjiUSA.Tenpierwszyprzepisstanowi,żePrezydentnwyznacza,
azaradąizgodąSenatumianuje[...]sędziówSąduNajwyższegooraz
wszystkichinnychfunkcjonariuszyStanówZjednoczonychnaurzędy
utworzoneustawą,chybażekonstytucjaprzewidujeinnytrybichob-
sadzania”
.Przepistenokreślasięmianemnklauzulipowołania”(ang.
appointmentsclause)36.Zgodniezaśzdrugimzpowołanychprzepisów
sędziowiezarównoSąduNajwyższego,jakiniższychsądówfederalnych
pozostająnaswymurzędzie,dopókisprawujągonienagannie,azaswoją
służbęotrzymująwokreślonychterminachuposażenie,któreniemoże
byćobniżone,dopókipełniąswójurząd37.Wistociechodzituodwie
odrębnegwarancje-tzw.klauzulętrwałościurzędusędziowskiego
(ang.tenureclause)oraztzw.klauzulęwynagradzania(ang.compensa-
34
Tłum.własne(woryginale:nItisessentialtothepreservationoftherightsof
everyindividual,hislife,liberty,property,andcharacter,thattherebeanimpartial
interpretationofthelaws,andadministrationofjustice.Itistherightofeverycitizento
betriedbyjudgesasfree,impartialandindependentasthelotofhumanitywilladmit.It
is,therefore,notonlythebestpolicy,butforthesecurityoftherightsofthepeople,and
ofeverycitizen,thatthejudgesofthesupremejudicialcourtshouldholdtheirofces
aslongastheybehavethemselveswell;andthattheyshouldhavehonorablesalaries
ascertainedandestablishedbystandinglaws”).
35
D.Cole,JudicialIndependenceintheUnitedStatesFederalCourts,nTeJournal
oftheLegalProfession”1988/13,s.187.
36
D.Cole,Judicial...,s.187.
37
Tłum.za:http://libr.sejm.gov.pl/tek01/txt/konst/usa.html(dostęp:3.08.2023r.).