Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Rodzajeaktównormatywnychzawierającychpreambuły
35
resortowe,którychwstępjest„uproszczony”61lubwogólepomijany.62Jak
widać,używanewprawiewewnętrznymokreśleniearenganiejestjedno-
znacznezpreambułąwprawiemiędzynarodowym,któraobejmujetylko
częśćwstępuodnoszącąsiędoprzyczynzawarciaumowy.
Podstawowymaktem,doktóregonależysięgnąćwkwestiizasadogól-
nychdotyczącychpreambułwumowachmiędzynarodowych,jestkon-
wencjawiedeńskaoprawietraktatów,sporządzonawWiedniu23maja
1969roku.63Sporynatematprawnegoznaczeniawstępudotycząrównież
umówmiędzynarodowych.Różnesąodpowiedzinapytanie,jakajestrola
preambuływodniesieniudodyspozycyjnejczęścitraktatu–czymaona
charakterrównorzędny,czyteżnie?Przeduchwaleniemkonwencjiwie-
deńskiejpoglądydoktrynybyływtejkwestiipodzielone,co„przekładało”
sięnapracebędącepróbąkodyfikacjiprawatraktatów.64Jedniuważali,iż
wstępidyspozycyjnaczęśćtraktatutorównorzędneelementybranepod
uwagęprzyjegowykładni65,inniprzyznawaliwstępowicharakterwtórny,
choćuznawano,iżmożeonmiećznaczeniepoznawcze.66
Dlakoncepcjiinterpretacjitraktatówprzyjętejwkonwencjiwiedeń-
skiejcentralnąrolęodgrywapojęcie„kontekstu”,któremuprzypisujesię
znaczenie„bardzoszerokie”.67Składasięnańprzedewszystkimtekst
61
Prawomiędzynarodowepubliczne,B.Wierzbicki(red.),Białystok1997,s.31;
L.Antonowicz:Podręcznikprawamiędzynarodowego,Warszawa2008,s.200.
62
Por.W.Góralczyk,S.Sawicki:Prawomiędzynarodowepublicznewzarysie,Warsza-
wa2004,s.71.
63Dz.U.z1990r.Nr74,poz.439.SamakonwencjajestzaopatrzonawPreambułę,
którapodkreślarolętraktatówwstosunkachmiędzynarodowychiprzypominaopod-
stawowychzasadachuznawanychwstosunkachmiędzynarodowych.Patrzbliżej:J.So-
zański:Wspólnotoweapowszechneprawotraktatów–wzajemnerelacjeajednośćczy
odrębnośćunormowańisystemów,Toruń2004,s.34.
64WprotokolezawartympodczasVIIKonferencjiPaństwAmerykańskichwMon-
tevideowart.3wskazanom.in.,iżjeślirozumienietraktatumiędzynarodowegonie
wynikajasnozjegotekstu,torzeczywistawolastronmożebyćwyprowadzonam.in.
zpreambuły.PatrzA.Kozłowski:Interpretacjatraktatumiędzynarodowegowświetle
jegokontekstu,Warszawa2002,s.29.
65Takipoglądgłosiłm.in.J.Makowski,zaA.Kozłowski:op.cit.,s.29.
66
Tendrugipoglądreprezentowalinp.C.Berezowski,S.E.NalikiL.Ehrlich.
C.Berezowskiproponowałsięganiedowstępu,wsytuacjigdytekstzasadniczyjestnie-
jasnylubwewstępiesązawartedefinicjeużywanychnastępnieterminów.S.E.Nalik
widziałrolęwstępuwposzukiwaniumotywówzawarciatraktatu.L.Ehrlichtwierdził,
iżnależyprzywykładnitraktatuuwzględniaćnietylkojegopostanowienianormatyw-
ne,alerównieżinne,wtymwstęp,aleopowiadałsięzanienormatywnościąwstępu,
któregorolazależyodokolicznościkonkretnejumowy,zaA.Kozłowski:op.cit.,s.29.
67M.M.Kołduński:Kilkasłównatematinterpretacjiwprawiemiędzynarodowym.
UwaginatleuchwałySąduNajwyższegoz19lutego2003r.(IKZP47/02),[w:]Wy-
kładniaprawai...,s.70.Wliteraturzeprzedmiotuwyróżniasiętrzyzasadniczemetody
interpretacjitraktatów:podejścieobiektywne(analizasłówzawartychwtraktacie),su-
biektywne(badanieintencjistron),teleologiczne(znaczenietraktatumożnaokreślićna
podstawiejegoprzedmiotuicelu).PatrzM.N.Shaw:Prawomiędzynarodowe,wstęp
S.Sawicki,Warszawa2000,s.495.Konwencjawiedeńskazaś„wsporzemiędzysu-
biektywistamiaobiektywistamizajęłastanowiskoeklektyczne,każdemuprzyznając
trochęracji”.PatrzJ.Gilas:op.cit.,s.89.