Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
wwalkachmiędzygangamiciesząsięprestiżem.
3.
Podkulturawycofaniasię–obejmujetychprzedstawicieliniższych
warstwspołecznych,którzyniemająmożliwościodniesieniasukcesu
nadrodzelegalnejiniepowiodłoimsięwpoprzednichsposobach
adaptacjinielegalnej.Podkulturawycofaniasięjestprzedewszystkim
podkulturąnarkotyków,adziałalnośćprzestępczawystępujejedynie
wformienielegalnejdystrybucjiśrodkówodurzających105.
VI.TeoriaspołecznegouczeniasięAlbertaBandury
TeoriatamożeposłużyćjakouzupełnienieteoriiE.H.Sutherlanda.
Warunkiemnauczeniasięzachowańprzestępczychjestzaobserwowanie
takichzachowańorazzarejestrowanieichwpamięci.Źródłeminformacji
sągłównie:rodzina,gruparówieśnicza,sąsiedztwo,środkimasowego
przekazu.Dowykorzystaniapozyskanejwiedzynatematzachowań
przestępczychniezbędnesąjednakokreślonebodźcewyzwalające,typu:
bodźceawersyjne(frustrujące),instrumentalne,modelujące(związane
zwpływemotoczenia),instrukcyjnelubbodźcewynikającezzaburzenia,
choroby.
Rozwinięciemtejteoriijestteoriaspołecznegouczeniasię
zachowańagresywnych.Podstawowymmechanizmemprzyswajania
wzorówagresywnegozachowaniajestuczeniesięprzezobserwacje,czyli
modelowanie.Materiałuobserwacyjnegodostarczająśrodowiskorodzinne,
massmediaorazpodkultura,doktórejjednostkaprzynależy.Wyuczone
wzorce–podobniejakwewcześniejszejkoncepcji–niezostaną
aktywowane,jeśliniepojawiąsiębodźce–mechanizmywyzwalania
zachowańagresywnych:czynnikiawersyjne(groźby,napaśćfizyczna,
obelgi),czynnikiinstrumentalne(użycieagresjiwceluosiągnięcia
korzyści),czynnikimodelujące(zachowanieagresywneosóbwnajbliższym
otoczeniu).Istotnesązwłaszczaczynnikimodelujące,którychaktywność
zauważalnajestnp.wsytuacjidokonanianapaduczymorderstwaprzez
grupęosób,wktórejzachowanieagresywnejednejosobymożewpływać
nauruchomienieagresjiupozostałychczłonkówgrupy106.Czynnik
instrukcyjnywyzwalanyjestprzezpoleceniaiinstrukcjewydawaneprzez
osobęznaczącą,posiadającąautorytet,natomiastczynnikiurojeniowe
sąwynikiempatologicznegostanuświadomościczłowieka,doktórego
powstaniaprzyczyniasięspożywaniealkoholu,wpływśrodków
odurzającychlubchorobypsychiczne.
Utrwaleniewzorówagresywnychzachowańjestnastępstwemdziałania
mechanizmówpodtrzymywaniazachowańagresywnych:
wzmocnieńzewnętrznych–występują,gdyjednostkaczerpiekorzyści
zzachowańagresywnych;
wzmocnieńwewnętrznych–powstającychwwynikuinternalizacjinorm
kulturowych,wktórychprzeważapozytywnystosunekdoprzemocy
orazzachowańagresywnych,np.wgrupieprzestępczej.
VII.TeoriakontrolispołecznejTravisaHirschiego