Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
1.Definiowanieprocesurozwojuseksualnego
5
wpostaciinicjatywności,intruzyjnościiaktywnościskłaniajądoeksplo-
rowaniaotoczenia,agresywnegoprzekraczaniagranicciałainnychosób,
upartegodążeniadocelu.Wzależnościodtego,czydoroślirozumieją
tenprocesiwynikającyzniegorepertuarekspresjiseksualnejtypowej
dlaprzedszkolakaorazwzależnościodtypupolitykispołecznejpaństwa
wzakresieedukacjiseksualnej,dzieckomożetworzyćindywidualnykon-
tekstrozwojowywotoczeniu,wktórymjegorozwójbędziewspierany
lubteżodwrotnie,wktórymbędzierepresjonowany.Wpływyobuzłożo-
nychzestawówuwarunkowań(mimożewwymienionychprzypadkach
źródławpływówsątesame,natomiastróżnajestichtreść)doprowadzą
dopowstaniazupełnieróżnychkontekstówrozwojowychiwefekcie
wkażdymzopisanychprzypadkówseksualnośćdzieckamożeprzybrać
zupełnieinnykształt.
Podsumowując,rozwójseksualnyjestjednymzwątkówrozwoju
człowieka,zogniskowanymwokółpłci(szerokorozumianej)ijejfunkcji
i–podobniejakwszystkieinnewątkirozwojowe,zktórymijestnierozer-
walniezwiązany–zbudowanymnafundamenciebio-psycho-społecznym.
Etaprozwojuseksualnegodorosłegoczłowiekakonstruującyjego
seksualnośćietaprozwojudzieckatworzącyseksualnośćdziecka,choć
dotyczątegosamegofenomenu,torozgrywanewróżnychfazachżycia
przynosząróżnerozwojoweskutki.Każdazezmiennychdziałających
wkolejnychokresachrozwojuseksualnegowywierainnywpływ.Mimo
toprzyopisierozwojuseksualnegoobowiązujązasady:uniwersalności,
niepowtarzalności(unikalności)orazcechspecyficznych.Pierwszaznich
oznacza,żeseksualnośćkażdegoczłowiekapodlegatymsamymprawom
rozwojowym,jednakowymdlawszystkichludzi.Druga–żekontekstroz-
wojowy(niepowtarzalny,związanyzpłciąiliniążyciakonkretnejosoby)
dowodziunikalnościdrogirozwojuseksualnegokażdegoczłowieka.Trze-
cia–żeżadnejfazyrozwoju,nawetokresużyciapłodowego,niemożna
rozpatrywaćjakopodlegającejdziałaniutylkojednejzwymienionych
zmiennych.Zmiennośćproporcjiichwpływuiichrola,charakterystyczna
wdanymokresierozwojowym,sąprzykładamimanifestowaniasięzasady
cechspecyficznych.
Trudnośćcharakteryzowaniazmianzachodzącychwseksualnościczło-
wiekawynikazichróżnegorytmu,odmiennegowaloryzowaniatychryt-
móworazzzachowania,mimoowychróżnic,przeświadczeniaomożliwo-
ściwykorzystaniakażdegoznichwsłużbierozwojulubwsłużbiedestrukcji
(Oleś,2000).Rozwijająctęmyśl,należywskazaćnaróżnicęwkrzywych
obrazującychprzebiegrozwojubiologicznegoipsychospołecznego.Cechy
biologiczne(ocenianepodkątemilościowymijakościowym)zmieniają