Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Wstęp
aleiwspółczesnych,czegocelemmogłobybyćotwarcienowych
możliwościpraktycznych.Niejesttowięcpróbadyskwalifikacji
teoriikrytycznej,aleraczejpróbaposzerzeniapolamożliwości
wmyśleniuokrytycespołecznej,którepozwoliłobytakżespojrzeć
nasamąteoriękrytycznąwnowymświetle.
ZgodniezzaleceniemWittgensteinanieproponujęwięctutaj
zwartegowykładunowejteoriikrytycznej,staramsięnatomiast
dokonywaćobjaśnieńposługującsięprzykładami.Moimcelemjest
nakreśleniemapypewnegotypukrytycznegomyślenia,które
nazywampraktykąemancypacyjną.Mapymajątodosiebie,żesą
skrótowymisymbolicznymprzedstawieniemjakiegośobszaru,
którepozwolinamzyskaćnaowymobszarzeorientację.Zazwyczaj
dotycząjakiegośaspektutegoterenu,nigdyniestanowiąjego
idealnego,oddającegowszystkieaspektyodzwierciedlenia,ponie-
ważsłużąkonkretnymcelom.Dobórprzykładówjestwięcułoże-
niempunktóworientacyjnychnamapieizależyodtego,jakiaspekt
owegoterenuchcemyeksponować.Mojamapaniepretenduje
zatemdoprezentacjicałościobszaruteoriiczymyślikrytycznej,
alejestraczejekspozycjąpewnegojejaspektu.Układprzykładów,
którymisięposługuję,wynikazmojegoprzekonania,żemogąone
wprzejrzystysposóbprzedstawiaćproblemy,którechciałbym
poruszyć.
DlaczegozatemMarksiWittgenstein?Niechodzimizcałą
pewnościąowysiłekrekonstrukcjimożliwejteoriinapodstawietych
dwóchkoncepcji-tu,przyznaję,wysiłekbyłbychybadaremny.
Chodziłobymiraczejopewienzabieginterpretacyjny.Zadałem
sobienastępującepytanie:czykoncepcjaMarksamożewjakiś
sposóbpomócwodczytaniuWittgensteinaiviceversa,czyowoc-
nebyłobyczytanieMarksaprzezWittgensteina10.Wnioski,które
10Wypadałobywspomniećtuoautorach,którymzawdzięczaminspiracjędlakoncepcjitej
książki.JamesTullyiDavidowenpokazali,wjakisposóbmożnapołączyćkrytykęjęzyka
WittgensteinaiideęgenealogiiFoucaultawkrytyceteoriiHabermasa(J.Tully,Wittgenstein
andPoliticalPhilosophy:UnderstandingPracticesofCriticalReflection,w:C.J.Heyes(red.),
TheGrammarofPolitics:WittgensteinandPoliticalPhilosophy,CornellUniv.Press,Ithaca
2007;idem,PublicPhilosophyinaNewKey:Volume1,DemocracyandCivicFreedom,Cam-
17