Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
60
Pięcioksiąg–zagadnieniawstępne
Niemniejstosowanynapoczątku(Joz1,7-8)inakońcu(2Krl23,35)zbioruksiąg
nwcześniejszychproroków”zwrotnToraMojżesza”,pozwalapostrzegaćPięcio-
ksiągjakoodrębnykomplekstekstów,zwyraźnieautorytatywnyminadrzęd-
nymstatusem.Pozwalatonaznalezieniejasnegokluczainterpretacyjnegodla
doświadczeniahistorycznegoIzraela.Władcy,którzyprzestrzegaliToryMojże-
sza,odnosilisukcesyizabezpieczaliżycieIzraelawZiemiObiecanej.Cizaś,
którzyniebyliwierninTorzeMojżesza”,niemielitakichsukcesów.Przykładem
jestkrólizraelskiJehu,któryniebyłposłusznynTorzeJhwh”(2Krl10,31)ijudzki
królAmazjasz,którydziałałzgodniezzaleceniaminToryMojżesza”(2Krl14,6).
TownieprzestrzeganiuzasadzawartychwTorzeautorzybiblijniwidzągłówną
przyczynęupadkuKrólestwaIzraela(2Krl17,13.34.37).Instrukcjeudzielone
przezDawidaSalomonowi,abybyłposłusznynTorzeMojżesza”,powracająjako
uzasadnieniekarywobecjudzkiegokrólaManassesa(2Krl21,8).Modelowy
przykładreformzgodnychznTorąMojżesza”znajdujemywopowieściopano-
waniujudzkiegokrólaJozjasza(2Krl22,8.11;23,24-25),którypojawiasię,zanim
autorzybiblijniopowiedząoostatecznymupadkuJudykilkalatpóźniej,pojego
tragicznejśmierci(2Krl25).
LiterackaiteologicznazależnośćmiędzyPięcioksięgieminwcześniejszymi
prorokami”wynikarównieżzfaktu,żewobukorpusachliterackichpojawiają
sięnawiązaniadotychsamychwydarzeńorazpostaci.Równieżitymrazem
częściejzachodzitowKsiędzeJozuegoniżwpozostałychksięgach(Sdz;1-2Sm;
1-2Krl).TakwięcwKsiędzeJozuegoznajdujemymniejlubbardziejwyraźne
nawiązaniadoexodusu(Joz2),przejściaprzezMorzeSitowia(Joz3-4),pobytu
napustyni(Joz5),mannyiPaschy(Joz5),obietnicziemiskładanychMojżeszowi
(Joz9),kultunagórzeEbaliGerizim(Joz8),zgodnieztym,conakazałMojżesz
(Pwt28),nawiązaniedopodróżyTerachaiAbrahamazBabilonii(Joz24).Wspo-
minasięwreszcietakżeinnepostaciznanezPięcioksięgu,jakPinchas(Joz22),
Kaleb(Joz14;15,13-20)czycórkiSelofchada(Joz17,3-6).
WpozostałychksięgachniemajużtakczęstychodniesieńdoPięcioksięgu.
WSdz2wspominasięJozuego;opowieśćoJeftem(Sdz11)nawiązujedowyda-
rzeńnapustyniwokolicachMoabu(Lb21;Pwt2);Pinchas,wnukAarona,poja-
wiasięwzwiązkuzniesieniemArki(Sdz20,27-28).WKsięgachSamuelawspo-
minasięzkoleimigracjeJakubaijegorodzinydoEgiptuorazexodusztegokraju
podwodząMojżeszaiAarona(1Sm12).ZłotecielcezbudowaneprzezJeroboama
wDaniBetel(1Krl12,25-33)tolustrzanaopowieśćwzględemwydarzeńopi-
sanychwWj32;EliaszmodlisiępotemdoBogaAbrahama,IzaakaiJakuba