Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
PraktykiedukacyjnewobecZagłady
19
Wartozauważyć,żeobecnieedukacjioZagładzie,opróczoczywi-
stegonauczaniaoWydarzeniu,przypisujesięwciążnowezadania.Im
więcejczasuupływaodmomentuhistorycznego,wktórymsięroze-
grała,tymczęściejwpisujesięjąwdyskursyodległeodpierwotnych
założeńpedagogicznych.BogusławŚliwerskitwierdzi,żepedagogika
wponowoczesnościunieważniatradycyjnepytanieflPrzypomocyja-
kichmetodikujakimcelommusimydzisiajwychowywać?”
,iwjego
miejsceformułujenowe:flJakąspołecznąfunkcjęspełniajeszczedzisiaj
wychowanie?”42.
ZatemwspółczesnaedukacjaoHolokauścienieograniczasięjedynie
dowyzwalaniaempatiiczyzdobywaniawiedzyoprzeszłości,alezo-
stajewpisanawnowoczesnyprojekt,mającyupodstawkoncepcjęwy-
chowaniamiędzykulturowegoczypostkolonialnego.Pierwszaznich,
włączającedukacjęoZagładziewmodelkształceniaspołeczeństwado
życiawwarunkachkulturowegozróżnicowania,opierasięnaproce-
siemiędzykulturowegouczeniasiępodczaskontaktuzInnym.Druga,
przyjednoczesnejgwarancjizabezpieczeniapamięcioZagładzie,przy-
wołujeinnenarracjewymagająceobjęciapamięciąkulturową.Takimo-
deledukacjiprzygotowujedoelastycznościmyśleniaorazwychowania
doautentycznegoigłębokiegoprzeżyciaspotkaniazInnym.Zmiana
wedukacyjnympodejściudoHolokaustuwymagajednakakceptacji
wielokierunkowegomodelupamięci,któryuwzględniałbyilegitymi-
zowałbywielkośćobowiązującychnarracjibezwskazywaniajednej—
dominującej.
WmodeluwychowaniawyprowadzonymzkoncepcjiEmmanuela
Lévinasa
waćtraumy,anauczycielpostępujezgodniezzaleceniamimetodycznymidołą-
czonymidoksiążki.LekturzetowarzyszyzwiedzaniewystawywYadVashem,
zatytułowanejNoChild’sPlay,którazostałaprzygotowanaspecjalniedladzieci.
Wśróddziecięcychrysunkówizabawekpochodzącychzczasówwojnyumiesz-
czonorównieżlalki,októrychopowiadanauczyciel.Nawetjeślilekturaksiążki
zjakichśpowodówokazałabysięemocjonalnieobciążająca,toobecnośćlalekoraz
zdjęciaichdorosłychwłaścicielekuspokajają,antycypującfinałopowiadanejhi-
storii.Zob.I.Abramski:ThreeDolls.Israel2007.Odstarszychdzieciwymagasię
wyciszeniaemocjinarzeczintelektualnegoogląduwydarzeń,natomiastmłodzież
zachęcasiędotego,abyprzywsparciunauczycielawiązałaemocjonalneiintelek-
tualnedoświadczeniaznarracjąhistoryczną.
Przytoczonyprzykładnieoznacza,żeedukacjaoZagładziestanowiwIzra-
eluprzedyskutowanezagadnienie,przeciwnie—izraelskapamięćoWydarzeniu
niejestoznakąnarodowejjedności,akonsekwencjitakiegostanunależyszukać
wzróżnicowanychprogramachnauczania.Zob.A.Boroń:Kształtowanieedukacyj-
nychdyskursówoZagładzie—kontekstykulturypopularnejorazsystemuedukacjiwIzrae-
luiPolsce.W:Eadem:Pedagogika(p)oHolokauścieł,s.166—200.
42B.Śliwerski:Współczesneteorieimetodywychowawcze.Kraków2010,s.363.