Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Wprowadzenie
Małotego,porywczegowoźnicęrydwanudowszystkiegotegozachęcałniektoinny,
jakkapłanAdad-killanni.Nakoniecwtekściewięcejmiejscapoświęconosprawie
skrybyTarṣ.ego,którywrazzżoną,synamiorazszwagremtakbardzopanoszą
sięwGuzanie,żezdaniemdonosicielawszyscyonipowinniponieśćkaręśmierci.
Iwłaśnienamarginesietegoostatniegostwierdzeniawtekściedodano,żenichżony
ściągająksiężycznieba”3
.
Todrobnenapomknięcieosprowadzaniuksiężyca,jakiezawieraopisywana
tabliczka,jestpierwsząchronologiczniewzmiankąozjawisku
4
,któremupoświę-
conajestcałataksiążka.Tyletylko,żeprzywołanyteksttoodosobnione
5
świa
-
dectwopochodzącezVIIwiekup.n.e.zprowincjonalnegomiastaasyryjskiego
imperium.Tymczasemdysponujemyprawiesetkąrelacjiościąganiutarczymie-
siącazniebiospodczasjakiegośmrocznegomagicznegorytuałupochodzących
zgreckichiłacińskichźródełzokresuodpołowyVwiekup.n.e.dopołowy
VIwiekun.e.Przedmiotemnaszegostudiumbędązatemtylkoteklasyczne
relacje,gdyżwięcejinformacjizpojedynczegobliskowschodniegoprzekazu
niedasięwydobyć
6
.Oczywiściemożnazadaćpytanieozwiązekmagicznego
3Wtekściepadatylkobardzokrótkiestwierdzenie(przekł.D.Lewandowska):nIchżonyściągają
księżycznieba”.PonieważwcześniejwymienionoskrybęTar
ṣ
.egoijegoszwagraAdad-killanniego,
określenienichżony”możeodnosićsięalbotylkodomałżonektychdwóchmężczyzn,albo-jak
sugerujeD.Schwemer(AbwehrzauberundBehexung.StudienzumSchadenzauberglaubenim
altenMesopotamien,Wiesbaden2007,s.126,przyp.289)-dowszystkichkobietztejrodziny,
czylirównieżdożondorosłychjużsynówTarṣ.ego.
4IstniejejeszczemitnOksiężycu,któryspadłznieba”zachowanywdwóchwersjachjęzykowych,
hatyckiejihetyckiej.OtóżmiesiączjakichśpowodówspadłzniebiosdomiastaLihzinaidopiero
zaklęciaboginimagiiKamrusepy(Katahziwuri)sprawiły,żepowróciłnaswojemiejsce(wcześniej
jeszczeczytamy,żezaklinanyksiężycmaszczeknąć!).Magiczneczynnościnieściągająwięcksiężyca
naziemię,aleodwrotnie-zmuszajągodopowrotunanieboskłon.Pozatymwtekściepodkreśla
się,żeleżącwLihzinie,pozostałonniezauważonyprzezludzi.Trudnowięcuznać,żemamy
doczynieniaześciąganiemksiężycazniebioszapomocąmagii-zob.:M.H.Holner,Hittite
Myths,SecondEdition,ed.G.M.Beckman,Atlanta1998,nr12,ss.34-36;por.też:P.Taracha,
ReligionsofSecondMillenniumAnatolia,Wiesbaden2009,s.77;M.Popko,Magiaiwróżbiar-
stwouHetytów,Warszawa1982,ss.13,15,35-36;idem,MitologiahetyckiejAnatolii,Warszawa
1987,ss.108-109;idem,WierzenialudówstarożytnejAzjiMniejszej,Warszawa1989,s.72.
5E.Reiner,AstralMagicinBabylonia,Philadelphia1995,ss.97-101.
6Zob.jednakchociażbynastępującestudia:T.Abusch,D.Schwemer,CorpusofMesopotamian
Anti-WitchcrafRituals,vol.I,AMD8/1,Leiden-Boston2011,s.8(ztakąsugestią:nTis
isverylikelyanallusiontotheperformanceofwitchcrafbeforeastraldeities[includingthe
moon],atechniquethatthediagnostictexts,ritualsandincantationsprimarilyassociatewith
Ccutting-of-the-throat)magic[zikurudû]”);J.Z.Wee,nGrievingwiththemoon:pantheonand
politicsinthelunareclipse”,JournalofAncientNearEasternReligions14,2014,ss.29-67,
12