Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
CZĘŚĆI.PSYCHOLOGIAJAKONAUKA
Tobardzoważne,abykażdybadacz,awięcipsycholog,zdużąostrożnością
wypowiadałsięnatematrzeczywistości,którejpoznaniezgłębiłwprze-
prowadzonychprzezsiebiebadaniachempirycznych.Metody,zktórych
pomocąbadaczdoszedłdowyników,niesąprzecieżniezawodne.Stopień
ichniezawodnościmazaśistotneznaczeniedlagłębokościprzekonańdoty-
czącychinterpretacjijakiegośfaktuwświetleotrzymanychrezultatów.Otóż
imbardziejzawodnymetodologiczniebyłsposóbpozyskaniajakiegośrezul-
tatubadawczego,tymzmniejsząpewnościąpowiniensiębadaczwypowia-
dać,gdyinterpretujetenfaktwświetleotrzymanegorezultatubadawczego.
Zwiększąpewnościąmożemysięwypowiadać,jeżelirezultatbadawczyzo-
stałotrzymanywdobrzekontrolowanymeksperymencielaboratoryjnym,
alezniewielką–gdypowstałonwzaciszugabinetupsychoanalityka
interpretującegoswobodneskojarzeniaczymarzeniasennejegoklienta.
Sprawdzone–wsposóbintersubiektywny–teoriestająsięnietyl-
koskładowąfundamentupoznanianaukowego(uzupełniajągolub
zastępujądotychczasobowiązującenowymi,lepszymi,bardziejefek-
tywnymi),aleteżuprawomocniająstosowaneprzezprofesjonalistów
(alenieprzezwróżbitówihochsztaplerów)metodydiagnostyczne
ipomocowe(np.testypsychologiczneiróżneodmianypsychoterapii).
Niektórzysądzą,żewymógempirycznościwsprawdzaniukandydatek
nateorięnaukowączypojedynczychkandydatównatwierdzeniana-
ukowedotyczytylkopraktykibadawczejtakichdyscyplinjak:fizyka,
chemia,biologiaczyfizjologiaijestzwiązanyzkoniecznościąprze-
prowadzaniakontrolowanycheksperymentów(najlepiejocharakterze
laboratoryjnym).Tojednakmylnypogląd.Przytoczmyzatemstanowi-
skowybitnegofilozofaCarlaG.Hempla(1966/2001,s.7):
Różnorodnedziedzinybadańnaukowychmożnapodzielićnadwiepod-
stawowegrupy:naukiempiryczneinieempiryczne.Naukinależącedo
pierwszejztychgrupdążądowykrywania,opisuiwyjaśnienia,atakże
8