Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
5.Pamięćzbiorowa-definicjeicechy
35
waspekcieprocesualnymjesttoBnowysposóbujmowaniaprzeszłości,prze-
ciwstawianyhistorii”(Ciołkiewicz2012:17).
Byłajużmowaotym,żewiększośćbadaczypodkreślatożsamościowe
funkcjepamięci.Pamięćzbiorowa,jakpiszeJacekNowak,toBzestawwyob-
rażeńczłonkówwspólnotyojejprzeszłości,uzgadnianywaktachkomunikacji
wewnętrznej,przekazywanywdrodzemiędzypokoleniowejtransmisjiwcelu
utrzymaniaspójnejnarracjitożsamościwej”(Nowak2011:13).Definicjata
przypominaAssmannowskącharakterystykępamięcikomunikatywnej.
WskazywaneprzezMarianaGolkęcechypamięcispołecznej(zbiorowej)to:
▪
uspołecznienie,wktóregowynikujednostkoweobjawypamięcipoddane
sąwzględnemuujednoliceniuwróżnychwymiarachiprzekrojachżyciaspo-
łecznego;
▪
sprasowanie,wktóregowynikutworzonyjestmałozłożony,syntetyczny
obrazrozległychepokczyskomplikowanychwydarzeń;
▪
kumulacja,wktórejwynikuwieleróżnychwydarzeńzachodzącychwróż-
nychlatachzespalasięwjakąśamorficznąpostać,pozbawionąwyraźnychod-
niesieńtemporalnych.CechatawydajesięniezgodnazustaleniamiHalbwachsa
iAssmanna,którzypodkreślali,żejednymzfilarówpamięci,jejfigurąjest
właśnieczas.Temporalność,podobniejaklokatywność,byłabywięcistotnym
elementempamięci;
▪
mgławicowość,sprawiająca,żepamiętaneobrazysązazwyczajpozbawio-
neszczegółów,któremogąbyćzastępowanewiedząhistorycznąlubimplantami
-działaniamimitotwórczymiimistyfikacyjnymi.Zdrugiejjednakstrony-na
coniezwracauwagiM.Golka-badaczepamięciwielokrotniepodkreślali,że
zachowujeonaistotnedlapodmiotuszczegóły,wokółktórychkonstruujesię
obrazprzeszłości;
▪chaotyczność,wktórejwynikuzestawpamiętanychfaktówjestdośćdo-
wolnyitajemniczy.Ztakzdefiniowanącechątrudnosięzgodzić.Pamięćzpew-
nością-copodkreślająpsychologowie-jestopartanaporządku,maswoją
strukturę,niejestpozbawionalogiki.Możeniebyćtoporządekchronologiczny,
alenatejpodstawieniemożnauznaćjejzachaotyczną;
▪
interesowność,wktórejwynikudobórpamiętanychtreściniejestabsolut-
nieprzypadkowy,alepodyktowanyideologiągrupowąiinteresamispołecznymi.
Takokreślonacechajestjednakwjęzykupolskimnacechowananegatywnie.
Zdajesię,żelepiejbyłobyokreślićpamięćjakozaangażowaną;
▪
wielopostaciowość,którapozwalawydobywaćzelastycznychizazwy-
czajpojemnychzasobówpamięcispołecznejto,cojestakuratpotrzebnelub
przydatnezpunktuwidzeniaaktualnychpotrzebiinteresów.Tęcechętakże