Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
H.Sęk(red.),Psychologiakliniczna.T.2,Warszawa2005
ISBN83-01-14489-0,©byWNPWN2005
22
Rozdział1.Zakreszastosowańpsychologiiklinicznej
chologowieniepsychiatrycznejsłużbyzdrowiazdecydowaniebroniliswojej
odrębnościzarównowstosunkudolekarzy,jakipsychologówklinicznych
psychiatrycznejsłużbyzdrowia.Powstałanawetspecjalnośćdrugiegostopnia
wtymzakresie.Nicwięcdziwnego,żereprezentancitejspecjalnościwnowych
zadaniach,przedjakimistajepsychologwnurciepromocjizdrowia,ujawniają
zamiastholistycznegomyśleniedualistycznie,rozumującwkategoriachpromo-
cjizdrowiapsychicznegoisomatycznego.
Dalszeprzemianywtejdziedzinieobserwujesięodczasuwyodrębnienia
siępsychologiizdrowia,którawchłonęłapsychologięmedyczną.Psychologia
zdrowiaichorobyjestaktualniejednąznajobszerniejszychpodwzględem
zakresuzastosowaniadziedzinąpsychologiistosowanej,powiązanejzpsycho-
logiąkliniczną.
Wprzedstawionympowyżejprzykładziekształtowaniasiępsychologii
zdrowiamożnaobserwowaćnastępującąlogikęwyodrębnianiasięnowej
subdyscypliny:potrzebyspołeczne?podejmowanienowychzadań?brak
teorii?rozwójnauki(wiedzyresponsywnej,profesjonalnejiteoretycznejwtych
dziedzinach)?umocnieniesiędyscyplinyijejdojrzałość(noweorganizacje,
towarzystwa,tożsamośćzawodowa)?nowewyzwania?różnicowaniesię,np.
opiekapaliatywnapowiązanazpsychoonkologią(Sęk,2001,s.190,191).
Wyodrębnianiesięnowychsubdyscyplin,takżebezpośredniozpsychologii
zaburzeńpsychicznych,jestwynikiemwspółdziałaniasiłypotrzebinacisków
społecznych(profilaktykauzależnieńiprzemocy,rozwójinterwencjiwsytua-
cjachkatastrof,promocjazdrowiawzwiązkuznarastaniemchoróbcywilizacyj-
nych)iistnieniaodpowiedniejwiedzyprofesjonalnej(np.technologiaprofi-
laktyki,interwencjiwkryzysie,wspomaganiegrupsamopomocy).Jeżeliwobsza-
rachtychzgromadzonazostanienowa,bardziejdostosowanadorozwiązywania
problemówpraktycznychwiedza(np.koncepcjewspółuzależnienia,procesów
zdrowieniamałżeństwzproblememalkoholowym)ipojawiąsięautorytety
naukowe,dziedzinatamawyraźnątendencjędousamodzielnieniasię.Powstaje
jednakproblem,czyoderwaniesiępsychologiizdrowia,psychologiiuzależnień
ipsychologiiprzemocyodpsychologiiklinicznejbędzierzeczywiściekorzystne
dlaobustron.
Korzystnywydajesięprzedewszystkimpostępwzakresiewiedzyinowych
sposobówrozwiązywaniaważnychproblemówspołecznych.Dziękitemu
zwiększasięskutecznośćdziałaniawniektórychobszarach,np.wterapii
iprewencjiuzależnieńiprzemocy,szybkoteżprzyrastawiedzaprofesjonalna
wnowychobszarachzastosowań,np.pomocpsychologicznawopiece
paliatywnej.Jeżelidziedzina,wramachktórejpowstałaiumacniasięnowa
subdyscyplinapsychologiiklinicznej,macharakterinterdyscyplinarny–co
zdarzasięcorazczęściej(np.promocjazdrowia,interwencjakryzysowa,
psychologiaspołeczności),psychologowiklinicznemuzagrażautratatożsamoś-
cizawodowejioparcia,jakieniesiezesobąponadstolattradycjipsychologii
klinicznej.
Możeteżpowstaćzłudzenie,żeprzygotowaniewramachwybranejjeszcze
nastudiachwąskiejspecjalności,np.psychoonkologii,danajlepszeprzygoto-
waniedozawodu.Tymczasemwdobieniezwykleszybkozmieniającegosię
rynkupracydobre,szerokiepodstawy,wielokierunkoweprzygotowanieizdo-