Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
ŚwiatbezCoubertina?Symulacje,hipotezy,projekcje
15
aleprzedewszystkimsiłąsprawcząuwarunkowań.Wymogiemwystarczającym,
byćmożeoptymalnym,okazujesięjedynieumiejętnośćsterowania,poto,bynie
utknąćnamieliźnielub,cogorsza,nierozbićsięoskały.CzyPierredeCoubertin
tworzyłswąolimpijskąbiografęwpełniwyrazistościczasowejperspektywy:do-
kądzmierzaonsamigdzieprądydziejowepowiodąumiłowanąideę?
Teoriaindywidualistycznapowinnazaznaczyćswąskromność,wskazując
nietylkonaniezaprzeczalnezasługiisukcesyneoolimpizmu,lecztakżenaodpo-
wiedzialnośćzabłędy,ograniczeniaiporażki.Koncepcjaogólnegodeterminizmu
pozwalatymczasemuwolnićprzewodnikówolimpijskiegopochoduzewentual-
nychprzewinzagrzechywłasneicudze,pochodzącezwyklezczasówpóźniej-
szych.Cenąjestnatomiastodebranieanalogicznegoprawadomonopolutylko
wzakresieosiągnięć.Ktochceuchodzićzademiurgadobra,tenmusiwziąćna
siebierównieżciężarodpowiedzialnościzajegobrak,pozoryiprzeciwieństwa.
Trzebazresztądostrzecwyraźnekłopotybogactwainędzyinwentarza,którezja-
wiłysięwdrugiejpołowieolimpijskiegożywotabarona.Czytorucholimpijskizbo-
czyłzgłównegoszlaku,czyteżstarzejącysięprezydentMKOlprzestałrozumieć
wszystkiekonsekwencjeswegodzieła,awięcicałąpowikłanąsytuacjępozasta-
dionowegoświata,wktórymolimpizmmiałtrwaćinadalrozkwitaćażdonaszych
czasów,azapewneidalej,wkolejnymstuleciuimożewnastępnych.
Wskrzesicielnowożytnychigrzyskolimpijskichniedożyłczasówpogardy
igrozyIIwojnyświatowej.Wlatach30.XXw.–jakwielueuropejskichintelektuali-
stówipolityków–nieustrzegłsięodruchówkrótkowzroczności,pięknoduchostwa
inaiwności(cechpochodnychodidealizmubezkrytycznego).Olimpizmpowojen-
ny–jużbezCoubertina–musiałsprostaćnowymwyzwaniom,wmiaręupływulat
corazczęściejodwołującsięwprostdojegowrażliwości.
Demiurgispondofor
Demiurgzatemczyspondofor,obwieszczającyświatunadejścieigrzysktu-
dzieżpowinnośćrespektowaniaichświętychzasad?Coubertinniepozostawił
żadnychtraktatówflozofcznych,choćzjegopismdasięwyprowadzićzarys
ogólnejkoncepcjiczłowieka,społeczeństwaiwartości,rzeczjasna,tylkowwersji
uproszczonej,amatorskąrękąkreślonej.Niebyłonuczonymwżadnejdziedzi-
niewiedzy(humanistycznejbądźprzyrodniczej),aleteżniezdradzałnigdypo-
dobnychaspiracji.Otrzymałstosowne,inteligenckiewykształcenie,główniena
poluogólnejerudycji,jakprzystałonadobrzeurodzonegoarystokratę.Niebył
pisarzemwsensieartystycznym,aczkolwiekjegodorobekjestimponujący,ata-
lentliterackidorównywałpłodności.Byłzpewnościąwielceuzdolnionympeda-
gogiem,popularyzatoremipublicystąedukacyjnym,nadewszystkopełnympasji
inadzwyczajnegozaangażowaniakreatoremidei.Dodajmy:jednejidei,obejmu-
jącejwewładaniecałeżycie,azwiązanejzprogramemodnowymoralnejwen-
klawieagonu,dokonywanymzbiorowym,międzynarodowymwysiłkiemepoki.
AmożeCoubertinbyłjednymidrugim,łączącymwsobierozmaiteparycennych