Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
PRZEDMOWA
XIV
któremożnaznichpozyskać,sąpodanenaróżnym
stopniuszczegółowości.Zbioryzielnikoweiichochro-
nabyłyrównieżtematemkilku„monograficznych”
konferencji,któreodbyłysięwlatach90.XXwieku:
ConservationandtheHerbarium,zorganizowanaprzez
InstituteofPaperConservationwroku1994wLeigh
(WielkaBrytania)3,ConferenceonthePreservation
ofBotanicalCollections,edycjapierwszaw1993roku
wPetersburguiedycjadruga(BotanicalCollections
TroughouttheWorld)w1997rokuwKrakowie,or-
ganizowanawtymprzypadkuprzezInstytutBotani-
kiPolskiejAkademiiNaukim.WładysławaSzafera
[Stuchlik1998],orazManagingtheModernHerbari-
umw1999rokuwOntario(Kanada),zorganizowana
przezSocietyforthePreservationofNaturalHistory
Collections(SPNHC)4.Takniezwykłapopularność
tematykiwciąguzaledwie5latnieznalazłajednak
kontynuacjiwpostacikolejnychkonferencjiwcałości
poświęconychzielnikom.Wbardziejogólnymujęciu
dotyczyłaichzatokonferencjaHerbariaizielarstwo,
zorganizowanaprzezUniwersytetPrzyrodniczywLu-
bliniew2015roku.Odlatpojedynczepracedotyczą-
ceproblematykizbiorówzielnikowychprezentowane
sąnakonferencjachorganizowanychprzezSPNHC,
NaturalSciencesCollectionsAssociation(NatSca)
isporadycznienainnychspotkaniachkonferencyjnych
[np.HawksiBell1999;Menei2005;Grenda2013a;
Grenda-Kurmanow2017].
Książkajestpodzielonanapięćczęści:analizęhi-
storyczną(częśćI),analizętechnologiczną(częśćII),
przeglądprocesówdegradacji(częśćIII),przeglądme-
todochronyprewencyjnejiinterwencyjnej(częśćIV)
orazczęśćprezentującąprzykładyrealizacjikonserwa-
torskichtrzechXVIII-wiecznychzielników(częśćV).
WczęściIopisanyzostałszerokikonteksthisto-
rycznydlapowstaniairozwojubotanikijakodyscy-
3ObecnieInstituteofConservation.Wniniejszejpracycytowane
sądwatekstyztejkonferencji:[Gunn1994]oraz[WalkeriHughes
1994].
4Wniniejszejpracycytowanychjestwieletekstówwydanychprzy
okazjitejkonferencji:[Down1999;Fenn1999;RaderiIson1999;
Strang1999a,Strang1999borazTownsend1999].
plinynaukowej,którybyłbezpośrednimimpulsem
dlastworzeniapierwszychzielnikówsłużącychjako
narzędzianaukowe.Ponadtoopisanezostałypierwsze
przykładyzastosowaniazasuszonychiwyprostowa-
nychokazówroślinwdziedziniebotaniki,początko-
wowykorzystywanychjakoelementywspomagające
ilustracjębotaniczną.Wposzczególnychrozdziałach
staranosięuchwycićprocesy,któreumożliwiłypo-
wstaniezielnikówiichzastosowaniewnauce.Przyto-
czonorównieżtrudnościtechnologiczne,któredecy-
dowałyotraktowaniuzielnikówjakopośledniejszych
źródełinformacji,ajednocześniebyłyprzyczynkiem
dowypracowaniawłaściwejtechnikiichwytwarzania
izabezpieczania.Prześledzonoteżichrolęjakoarte-
faktów-częścikolekcjiprzyrodniczych,związanych
zezjawiskiemmodnychcuriosités,zeszczególnym
uwzględnieniemrodzimychzbiorów.Ujętoteżza-
gadnieniaetycznezwiązaneztworzeniemzielników,
mogącemiećwpływnafunkcjonowaniezbiorów
iwwybranychprzypadkach-nakonserwację.
WczęściIIzostałyopisaneróżneaspektytechno-
logicznezwiązanezwykonaniemzielników,charak-
terystykafizykochemicznapodstawowychelementów
występującychwzielnikach,zeszczególnymuwzględ-
nieniemwspólnychaspektówstrukturyokazówroślin-
nychipapierowegopodłoża.Opisanotakżewsposób
podstawowybudowęmateriaługenetycznegozawarte-
gowkomórkachroślinnych.
WczęściIIIopisanoprocesydegradacjiwystępu-
jącewmakroskalistrukturyzielnikóworazwskali
molekularnej.Kolejnerozdziałypoświęconohydroli-
ziekwasowej,degradacjialkalicznej,utlenianiu,za-
nieczyszczeniom,biodeterioracjiiniszczącemudzia-
łaniuśrodkówbiobójczych.Wosobnejczęściopisano
poznaneprocesydegradacjimateriaługenetycznego,
powołującsięnalicznepublikacje,wktórychdowie-
dziono,żesposóbprzygotowania,przechowywania
izabezpieczaniazbiorówniepozostająbezwpływu
nastanichzachowania,równieżnapoziomiemole-
kularnym.
WczęściIVujętozagadnieniazwiązanezochroną
obiektówzielnikowych.Skupionosięnaoceniestra-