Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Badaniaprzesiewowe
-obrócićsięprzeciwkochorejosobie(przeznega-
tywneemocje,pojawieniesiękonfliktów).
Wsytuacjigdyprzewleklechorujedziecko,po-
stawapoświęcaniasięjednegozrodzicówniesie
jeszczeinneniebezpieczeństwo.Gdywzmocnie-
niuulegarelacjajednegozrodzicówzdzieckiem
przyjednoczesnymosłabieniurelacjimałżeńskiej
ijeślidołącząsiępoważnezaburzeniakomunika-
cji,rodziniemożegrozićrozpad(separacjalub
rozwód).
Wtabeli5.4przedstawionoczynnikiwpływa-
jącenazdolnośćrodzinydoskutecznegoradze-
niasobiewsytuacjiprzewlekłejchorobyjednego
zjejczłonków.
5
Tabela5.4.
Czynnikiwpływającenazdolnośćrodzinydosku-
tecznegoradzeniasobiewsytuacjiprzewlekłejcho-
robyjednegozjejczłonków
•Dotyczącewzorcóworganizacyjnychrodziny
-Elastyczność
-Poczucieprzynależności
-Wsparciespołeczneiekonomiczne
•Dotyczącewzorcówkomunikacjiwrodzinie
-Jasnośćkomunikacji
-Otwartość
-Wspólnerozwiązywanieproblemów
•Dotyczącesystemuprzekonańrodzinnych
-Nadawanieznaczeniasytuacjomlosowym:
kryzysowi,sytuacjomstresowym,stratom
-Pozytywnespojrzenienaprzyszłość
-Zdolnośćdoduchowościitranscendencji
5020Badaniaprzesiewowe
SławomirChlabicz
502010Charakterystykabadań
przesiewowych
Wostatnichlatachobserwujesięcorazwiększe
zainteresowanie
społeczeństwa
profilaktyką,
wtymbadaniamiprzesiewowymi.Ideawczes-
negowykrywaniachoróbiichleczenia,zanim
pojawiąsięnieodwracalnenastępstwa,znajduje
corazwięcejzwolennikówzarównowśródpa-
cjentów,jakiorganizatorówopiekizdrowotnej.
Możnaprzewidywać,żedziałaniazorientowane
nazdrowegoczłowiekabędąprzybieraćnazna-
czeniu,kosztemdominującejobecniemedycyny
naprawczej,ukierunkowanejnaproblemyczło-
wiekachorego.
Szczególna
pozycja
lekarza
rodzinnego
wsystemieochronyzdrowiapredestynujego
dokoordynacjii/lubrealizacjibadańprzesiewo-
wych,prowadzonychnamasowąskalę.Spośród
wszystkichspecjalnościmedycznychtylkolekarze
rodzinnimająlistypacjentów,coumożliwiado-
tarciedogrupydocelowej,któramabyćpoddana
badaniomprzesiewowym.Lekarzerodzinnimają
teżwieleokazjidoinformowaniaswoichpacjen-
tówozalecanychbadaniachprzesiewowychoraz
monitorowaniaichzgłaszalnościnabadania.
Wiadomo,żekażdypacjentodwiedzaswoje-
golekarzarodzinnegoprzeciętnie4razywroku.
Spośród2500zapisanychpacjentówok.
3
/
4
od-
wiedzigabinetlekarzarodzinnegoprzynajmniej
razwciąguroku.
Badaniaprzesiewowesączęściąprofilakty-
ki(tzw.profilaktykadrugorzędowa)ioznaczają
wczesnewykrywaniechoróblubczynnikówryzy-
kauosóbbezobjawówchoroby.Badaniatesą
prowadzonezwykorzystaniemodpowiedniego
narzędzia,tzw.testuprzesiewowego.
Testemprzesiewowymmożebyć:
X
zestawpytań(np.testCAGEwkierunkuuza-
leżnieniaodalkoholu);
X
badaniefizykalne(pomiarciśnienia);
X
badaniebiochemiczne(stężeniecholesterolu,
TSH[thyroidstimulatinghormone-hormonu
tropowegoprzysadki]);
X
badanieradiologiczne(mammografia);
X
badanieendoskopowe(kolonoskopia).
Badaniaprzesiewowesąniejednokrotniemy-
lonezbadaniemdiagnostycznym.Wynikato
zfaktu,żetesamenarzędzia(testy)sąstosowane
zarównowdiagnostycechorób,jakibadaniach
przesiewowych.Zasadniczaróżnicapolegana
tym,żebadanieprzesiewowejestwykonywane
bezzwiązkuzwystępującymidolegliwościami.
Kolonoskopiau50-letniegozdrowegomężczy-
znyjesttestemprzesiewowym.Tosamobadanie
uosobychudnącej,zezmianamiwdobowymryt-
miedefekacjilubobecnościąkrwiwstolcujest
testemdiagnostycznym.
Krajoweizagranicznetowarzystwanaukowe
mogąnierekomendowaćwykonywaniaokreślo-
nychtestówprzesiewowychuosóbzdrowych.Te-
stytenależyjednakprzeprowadzaćuosóbzgła-
73