Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
2.2.Konstytucjajakoźródłoprawa
37
Szczególnycharaktermająkonstytucyjnezasady-klauzule.Odsyłająonedozłożonych
konstrukcjinormatywnychmającychswezakotwiczeniewdoktrynachpolitycznopraw-
nych,doktrynieiorzecznictwieorazdługoletniejpraktycestosowaniaprawa.Często
formułowaniezasad-klauzulzwiązanejestzrozstrzyganiemfundamentalnychsporów
konstytucyjnych.Przykłademtakichzasadjestsformułowanawart.2zasadapaństwa
prawnegoczywyrażonawart.20zasadaspołecznejgospodarkirynkowej.Wskazane
wyżejpostanowieniaorazichnormatywnastrukturaskładająsięnaszczególnątreść
Konstytucji.
PrzepisyKonstytucjipodlegajątakimisamymregułomwykładnijakustawyiinneakty
normatywne.WykładniaKonstytucjicechujesięjednakspecyfiką.Przedmiotemwy-
kładnijęzykowejsąbardzoogólniesformułowanepostanowienia,którewokreślonych
sytuacjachstanowiąpodstawędlajednoznaczniesformułowanychnormprawnych.
Przykłademokreślenienżycieprywatne”zart.47czynniezawisłośćsędziego”zart.178
ust.1Konstytucji.Mimoswejogólnościokreśleniatestanowiąpodstawęjednoznacznych
normprawnychnakazującychochronędóbrosobistychczyzakazującychingerencji
wprocesorzekania.Wykładniasystemowawymagauwzględnieniawewnętrznejhierar-
chiizasadkonstytucyjnychorazpowiązaniazasadogólnychsformułowanychwrozdzia-
łachIiIIzprzepisamidalszychrozdziałów,konkretyzującychtezasady.Dlaprzykładu
art.45ust.1Konstytucji,wyrażającyprawodosądu,stanowipodstawędlarozumienia
sędziowskiejniezawisłościzart.178ust.1,aobietezasadysąpodstawądlarozumienia
zasadynieusuwalnościsędziegozart.180Konstytucjiorazdopuszczeniawyjątków
umożliwiającychzłożeniesędziegozurzędu.Wykładniafunkcjonalna,wszczególności
określenieceluprzepisóworazinstytucjiprawnychwynikającychzKonstytucji,oparta
jestnakonstytucyjnejaksjologii.Przykładowouznanie,żenagruncieart.154ust.3,
powybraniuRadyMinistrówprzezSejm,Prezydentniemożeodmówićjejpowołania,
wynikazzasadypodziałuirównoważeniawładz,racjonalizacjiparlamentaryzmuoraz
funkcjiPrezydentazart.126ust.1Konstytucji.
WykładniprzepisówKonstytucjinależydokonywaćzgodniezzasadąpojęćautono-
micznych.Oznaczatozakazustalaniatreścitychpojęćwyłącznieprzezodwoływanie
siędoustawiaktównormatywnychniższegorzędu.Przykładowoustalającznaczenie
terminunekstradycja”
,użytegowart.55ust.1Konstytucji,niemożnadokonywaćtego
przezwyłączneodwołaniesiędookreśleniaekstradycjiużytegowKodeksiepostępo-
waniakarnego.
nPrzywykładnipojęćkonstytucyjnychdefinicjeformułowanewaktachniższegorzęduniemogąmieć
znaczeniawiążącegoiprzesądzającegoosposobieichinterpretacji.Jakwielokrotniepodkreślano
worzecznictwieTrybunału,pojęciakonstytucyjnemającharakterautonomicznywobecobowiązu-
jącegoustawodawstwa.Oznaczato,żeznaczenieposzczególnychterminówprzyjętewustawachnie
możeprzesądzaćosposobieinterpretacjiprzepisówkonstytucyjnych,albowiemwówczaszawarte
wnichgwarancjeutraciłybyjakikolwieksens.Przeciwnie,tonormykonstytucyjnewinnynarzucać
39
40
41