Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
wokresieodkońcaXVIdokońcaXVIIIw.idzielącejspokrewnionezesobą
prawosławnerodzinyszlacheckie,któreznajdowałysięwjednympokole-
niupopolskiej,wdrugim–porosyjskiejstronie.
6.3.Obronagranic
BezpieczeństwogranicRzeczypospolitejnacałejichdługościpowinien
teoretyczniezapewniaćsystemzamkówistarostwpogranicznych,które
granicazachodnia
zajmowałysięm.in.służbąwywiadowcząikontrwywiadem.Zsystemu
sojuszyipowiązańpolitycznychwładcówRzeczypospolitejzHabsburgami
wynikało,żenagranicyzachodniejnietrzebabyłobudowaćnowoczes-
nychtwierdz;dopoł.XVIIw.ważnabyłastrategicznarolaPoznania.
NapołudniowymzachodziegranicyzeŚląskiembroniłzamekkrólew-
skiwKrzepicach,anapołudniunaturalnabarieragór,dośćłatwychjednak
granica
dopokonaniadlapodróżnychorazrozbójnikówzkoronnegoPodgórza
południowo-zachodnia
zjednej,azeŚląska,WęgieriSłowacjizdrugiejstrony.Podstawowe
znaczeniestrategicznemiałzespółobronnyKrakowa(zamekwawelski
imiasto).
Granicapołudniowo-wschodniazTurcjąprzebiegaławzdłużdolnego
Dniestru,któryjednakniestanowiłprzeszkodyanidlaniszczącychziemie
granica
koronneTatarów,anidlawypadówkozackichnapaństwoOsmanów.
południowo-wschodnia
Pograniczatureckiegostrzegłznakomiciepołożony,aleniemoder-
nizowanyKamieniecPodolskiorazsystemzamków,zameczków(wybudo-
wanapozajęciuKamieńcaprzezTurkówniewielkatwierdzaOkopyśw.
Trójcy;nadDniepremwybudowanywlatach30.XVIIw.Kudak)iumoc-
nionychmiast,zktórychtylkonielicznemogływytrzymaćpoważniejsze
oblężenie.
NagranicywschodniejprzejściamiędzydorzeczamiDźwinyiDniepru
strzegłw1.poł.XVIIw.Smoleńsk(odzyskany1611;ponownieutracony
granicawschodnia
1654),któregostarostaodgrywałnajważniejsząrolęwzapewnieniu
informacjiopoczynaniachMoskwy,czerpanychodkupcówzeszlaku
smoleńskiegoiszpiegówrekrutowanychspośródszlachty,jakichłopów
zamieszkującychpograniczepoobustronach.Odpółnocyanalogiczne
znaczeniemiałydwamiastanaddźwińskie,WitebskiPołock.
NagranicypółnocnejchroniłyRzeczpospolitąufortyfikowanemiasta
pruskie(Gdańsk,Toruń,Elbląg,Puck,Malbork,Tczew,Brodnica,Branie-
granicapółnocna
wo).W1635r.,dlaosłonięciawybrzeżaprzedpiratami,zbudowano
unasadyPółwyspuHelskiegoziemno-drewnianeforty:Kazimierzów
iWładysławowo,jednakw1643r.sejmodmówiłfinansowaniazałóg.
NatereniePrusKsiążęcychfunkcjeobronnepełniłstołecznyKrólewiec
oraznadmorskietwierdze:PiławaiKłajpeda,wWielkimKsięstwie
LitewskimRygaiDyneburg.Okazałysięjednakzbytsłabązaporąod
61