Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
2.FILOZOFIAJAKOOBSESJA...
dążeńpoznawczych.Uniezależnienieodabsolutuumożliwiło
nowądefinicjęobcowaniazrzeczywistością.Gombrowiczwy-
mienianaogółsceptycznieocenianegoMarksa,którydzięki
swemupytaniu,jakmożnazmieniaćświat,stanowiznamienity
przykładodejściaodpytańoabsolut:niechodziopoznawanie
rzeczywistegoświata,leczojegozmienianie.72Wywodynate-
matKrytykipraktycznegorozumu,stanowiącedodatekdouwag
oKrytyceczystegorozumu,pozostałylapidarneipowierzchow-
ne.Gombrowiczchybiasensudeontologicznejfilozofiimoral-
nejKanta,gdywyrażaopinię,żedlaautoraKrytykipraktycznego
rozumumoralnajestjedyniewolabyciamoralnym.73
2.3.2.RedukcjauSchopenhauera:
bezsilnośćrozumuwwirzewoli
WczwartymipiątymwykładzieGombrowiczzahacza
ofilozofięSchopenhauera,któregometafizykautożsamia
nieokreślonąuKantarzeczwsobiezwolą;podtym
względemSchopenhauerwydajesięanachroniczny,74alema
wybitneznaczeniedlawspółczesnościjakozwracającysię
kużyciuzjegoirracjonalnymcharakterem:elementarnedo-
świadczenia,takiejakśmierćiból,uSchopenhauerawdzie-
rająsiędosystemufilozofiiidealistycznej.Jejracjonalnośćzo-
stajeprzezwyciężonaprzezSchopenhauerowskąideęślepej
woli.WedługGombrowiczapunkttenzapowiadajużfilozo-
72Zob.tamże,s.67.Odwrótodideipoznawalnejrzeczywisto-
ściinterpretujejakouniezależnienieijakozdobyciewolności:Merab
Mamardaśvili,Kantianskievariacii,Moskva1997,s.83-102,zwłaszcza
s.100inast.
73Gombrowicz,Przewodnikpofilozofiiwsześćgodzinikwadrans,s.68;
tamrównieżnieścisłainterpretacjaKantowskiejfilozofiimoralnej.
74Zob.tamże,s.76(autoruzasadniatamtezę,żemetafizykawoli
jestpodobnieprzestarzałajakelitarno-arystokratyczneaspektymyśli
Schopenhauera).
30